Сынақ ҰБТ: Биология, 3-нұсқа

Көлге тұрақты пестицид түсіп, оның фитопланктон биомассасындағы концентрациясы 0,05 мг/кг болды. Пестицид ыдырамайды және ағзадан шықпайды, консументтер оны тек қорегімен алады. Қоректік тізбек: фитопланктон → зоопланктон → торта → шортан. Биомасса деңгейден деңгейге 10 % ережесі бойынша беріледі, жеген биомассадағы пестицидтің барлығы консумент денесінде қалады. Шортан биомассасындағы пестицид концентрациясы қандай?

• A500 мг/кг
• B50 мг/кг
• C0,5 мг/кг
• D5 мг/кг

Бауырда түзілетін өт қандай заттардың қорытылуына қатысады?

• Aкрахмал
• Bмайлар
• Cнуклеин қышқылдары
• Dбелоктар

Адамның асқазан сөліндегі пепсин ферменті мыналарды ыдыратады

• Aмайларды
• Bкрахмалды
• Cақуыздарды
• Dцеллюлозаны

Төрт сынауыққа қайнатылған жұмыртқа ақуызының бір-бір кесегін салып, мыналарды қосты: 1 — пепсин, рН 2, 37 °C; 2 — пепсин, рН 8, 37 °C; 3 — трипсин, рН 8, 37 °C; 4 — пепсин, рН 2, 0 °C. Тәжірибе уақытында қай сынауықтарда ақуыз айтарлықтай ыдырайды?

• A1 және 3-сынауықтарда
• B2 және 4-сынауықтарда
• C1, 3 және 4-сынауықтарда
• Dтек 1-сынауықта

Ксилема арқылы судың тамырдан жапыраққа қарай көтерілуін қамтамасыз ететін негізгі қозғаушы күш

• Aсудың фотолизі
• Bсахарозаның електі түтіктермен тасымалдануы
• Cтранспирация
• Dтамырдағы жасушалық тыныс алу

Адам ағзасында қанның кері ағуына жол бермейтін қалталы қақпақшалар қай қан тамырларының қабырғасында болады?

• Aбұлшықетті типті артериялардың
• Bвеналардың
• Cкапиллярлардың
• Dартериолалардың

CO2 сіңіргіші (NaOH) бар респирометрде жұмыс ыдысындағы газ көлемі 10 минутта 0,60 мл-ге азайды. Тірі тін массасы — 2 г. Оттегіні тұтыну жылдамдығын 1 г тінге шаққанда, мл/(г·сағ) бірлігінде анықтаңыз.

• A0,9 мл/(г·сағ)
• B3,6 мл/(г·сағ)
• C1,2 мл/(г·сағ)
• D1,8 мл/(г·сағ)

Дені сау адам тыныштық күйінде 1–2 минут бойы жиі әрі терең тыныс алды. Одан кейін бірден артериялық қандағы және тыныс алу жүйесі жұмысындағы қандай өзгерістер тіркесімі ықтимал?

• A$p\ce{CO2}$ төмендейді; қан рН-ы төмендейді; гемоглобиннің $\ce{O2}$-ге жақындығы артады; тыныс алу уақытша әлсірейді
• B$p\ce{CO2}$ төмендейді; қан рН-ы жоғарылайды; гемоглобиннің $\ce{O2}$-ге жақындығы артады; тыныс алу уақытша әлсірейді
• C$p\ce{CO2}$ төмендейді; қан рН-ы жоғарылайды; гемоглобиннің $\ce{O2}$-ге жақындығы төмендейді; тыныс алу уақытша әлсірейді
• D$p\ce{CO2}$ төмендейді; қан рН-ы жоғарылайды; гемоглобиннің $\ce{O2}$-ге жақындығы артады; тыныс алу күшейеді

Дені сау адамда тәулігіне 180 л алғашқы несеп түзіледі, ал 1,8 л соңғы несеп бөлініп шығады. Алғашқы несептегі судың қандай үлесі қанға қайта сіңеді және оның негізгі бөлігі нефронның қай бөлімінде сіңеді?

• A99 %; негізінен проксимальды ирек өзекшеде
• B99 %; негізінен нефрон капсуласында
• C90 %; негізінен жинағыш түтікшеде
• D1 %; негізінен проксимальды ирек өзекшеде

Адамның қандағы несепнәрді сүзіп, несеп түзетін мүшесі қайсы?

• Aкөк бауыр
• Bбүйрек
• Cұйқы безі
• Dбауыр

Тірек-қимыл жүйесіндегі иінтіректер тірек нүктесінің, бұлшықет күші түсетін нүктенің және кедергінің (жүктің) өзара орналасуына қарай ажыратылады. Бірінші текті иінтіректе тірек күш пен кедергінің арасында орналасады, екінші текті иінтіректе кедергі тірек пен күштің арасында болады, үшінші текті иінтіректе күш тірек пен кедергінің арасында түседі. Қай тұжырым дұрыс?

• Aаяқтың ұшына көтерілу — екінші текті иінтірек
• Bалақандағы жүкті көтергенде білекті бүгу — бірінші текті иінтірек
• Cбасты артқа қарай шалқайту — екінші текті иінтірек
• Dаяқтың ұшына көтерілу — үшінші текті иінтірек

Миофибрилла бір-бірімен тізбектей жалғасқан 20000 саркомерден тұрады. Тыныштық күйінде саркомердің ұзындығы 2,6 мкм. Жуан (миозин) жіпшелердің ұзындығы 1,6 мкм және олар саркомердің ортасында орналасқан, ал жіңішке (актин) жіпшелердің екі тобының әрқайсысының ұзындығы 1,0 мкм және өз Z-пластинкасына бекінген. Жиырылу кезінде әр саркомердің ұзындығы 2,0 мкм-ге дейін қысқарды, жіпшелердің ұзындығы өзгермеді. Бұл жиырылуға өзгерістердің қандай тіркесімі сәйкес келеді?

• Aмиофибрилла 12 мм-ге қысқарады; А-дискінің ұзындығы 1,6 мкм болып қалады; Н-аймақ жоғалады
• Bмиофибрилла 12 мм-ге қысқарады; А-дискінің ұзындығы 1,6 мкм болып қалады; Н-аймақ сақталады (0,6 мкм)
• Cмиофибрилла 12 мм-ге қысқарады; А-дискінің ұзындығы 1,0 мкм-ге дейін азаяды; Н-аймақ жоғалады
• Dмиофибрилла 1,2 мм-ге қысқарады; А-дискінің ұзындығы 1,6 мкм болып қалады; Н-аймақ жоғалады

Қаңқа бұлшықеттерінің сүйектерге бекінуі арқылы жүзеге асады

• Aсіңірлер
• Bбуын қапшығы
• Cшеміршектер
• Dбайламдар

Рецептордан орталық жүйке жүйесіне жүйке импульсін жеткізетін нейрон былай аталады

• Aсекреторлық
• Bсезімтал
• Cқозғалтқыш
• Dаралық

Күйзеліс кезінде жүрек соғуын жиілететін және қарашықты кеңейтетін жүйке жүйесінің бөлімі

• Aсимпатикалық
• Bсенсорлық
• Cсоматикалық
• Dпарасимпатикалық

Сүтқоректінің аталық және аналық жыныс бездерінде мейозға 30 бірінші ретті сперматоцит және 30 бірінші ретті ооцит түсті. Гаметогенез аяқталғаннан кейін барлығы неше жетілген гамета (сперматозоидтар мен жұмыртқа жасушалар) түзіледі?

• A240
• B60
• C150
• D120

Толық айналу арқылы дамитын көбелектің жасы мен мөлшері бірдей екі дернәсілімен тәжірибе жасалды. Біріншісінің ювенильдік гормон бөлетін аллата денешіктерін (corpora allata) алып тастады, ал экдизон бөлінуі сақталды. Екіншісіне жақын түлеуден бұрын ювенильдік гормонның артық мөлшерін енгізді. Қандай нәтижелер тіркесі ықтимал?

• Aбіріншісі мерзімінен бұрын қуыршаққа айналып, ұсақ имаго түзеді; екіншісі дернәсілге түлейді, қуыршаққа айналуы кешігеді
• Bбіріншісі түлеуді тоқтатып, бұрынғы дернәсіл күйінде қалады; екіншісі мерзімінен бұрын қуыршаққа айналады
• Cекеуі де қалыпты мерзімде қуыршаққа айналады, өйткені қуыршаққа айналуды тек экдизон іске қосады
• Dбіріншісі дернәсілге түлейді, қуыршаққа айналуы кешігеді; екіншісі мерзімінен бұрын қуыршаққа айналып, ұсақ имаго түзеді

$2n = 20$ хромосомалық жиынтығы бар организмнің соматикалық жасушасының ядросында интерфазаның синтезге дейінгі кезеңінде (G1) 20 ДНК молекуласы болады. Митоздың анафазасында (полюстерге ажырау кезінде) жасушада қанша хромосома және қанша ДНК молекуласы болады?

• A40 хромосома және 80 ДНК молекуласы
• B20 хромосома және 20 ДНК молекуласы
• C40 хромосома және 40 ДНК молекуласы
• D20 хромосома және 40 ДНК молекуласы

Дақылдағы диплоидты жасушалардың хромосома жиынтығы $2n = 10$, ал G1 кезеңінде ядродағы ДНҚ мөлшері $2c$. Жасушаларды тек цитокинезді тежейтін затпен өңдеді, митоз қалыпты өтеді. Бір жасуша цитоплазмасы бөлінбей митозды аяқтады, содан кейін жаңа жасушалық айналымға түсіп, G2 кезеңіне жетті. Осы жасушадағы (екі ядродағы) хромосомалардың жалпы саны, хроматидтер саны және ДНҚ мөлшері қандай?

• A20 хромосома, 40 хроматида, $8c$
• B20 хромосома, 20 хроматида, $4c$
• C10 хромосома, 20 хроматида, $4c$
• D20 хромосома, 40 хроматида, $4c$

Ақ гүлді хош иісті ноқаттың екі таза линиясын будандастырды. F1-дегі барлық өсімдіктің гүлі күлгін болды, ал F2-де 9 күлгін : 7 ақ болып ажырау байқалды. Түс бір-біріне аллельді емес, тәуелсіз тұқым қуалайтын екі геннің комплементарлы әрекеттесуімен анықталады. F2-дегі күлгін өсімдіктердің қандай үлесі өздігінен тозаңданғанда ұрпағында 9 күлгін : 7 ақ болып ажырау береді?

• A4/9
• B2/9
• C1/9
• D9/16

Гетерозиготалы дарақты $Aa$ рецессивті гомозиготамен $aa$ шағылыстырды (талдаушы будандастыру). Толық доминанттылық жағдайында ұрпақтың фенотип бойынша ажырауы қандай?

• A1:1
• B9:3:3:1
• C1:2:1
• D3:1

Крахмалды мальтозаға дейін ыдырату реакциясын катализдейтін фермент

• Aпепсин
• Bлипаза
• Cамилаза
• DДНК-полимераза

Қос тізбекті ДНК фрагментінде 600 нуклеотид бар, оның 20 %-ін аденин құрайды. Осы фрагменттегі комплементарлы азотты негіздер арасындағы сутектік байланыстардың саны қанша?

• A720
• B780
• C900
• D1560

Бактериялардың көмегімен адам инсулинін өнеркәсіптік көлемде алу үшін биотехнологияның қандай әдісі қолданылады?

• Aжасуша теориясы
• Bбудандастыру
• Cжасанды сұрыптау
• Dгендік инженерия

Йогурт және кефир сияқты қышқыл сүт өнімдерін алуда сүт қышқылын түзуі арқылы қолданылатын микроорганизм қайсы?

• Aсахаромицет ашытқылары
• Bмукор көгеру саңырауқұлағы
• Cсүт қышқылды бактериялар
• Dсірке қышқылды бактериялар

КӨЛ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҰРҒЫНДАРЫ
Экологтер Солтүстік Қазақстандағы ауданы 50 га шағын тұщы көлді зерттеді. Көл өз тұрғындарымен — фитопланктонмен, жағалаудағы қамыспен, дафниялармен, мөңкемен, шортанмен, шағалалармен, бактериялармен және түбіндегі лайдың саңырауқұлақтарымен — бірге экожүйені құрайды. Қамыс пен фитопланктон органикалық заттар түзеді, дафниялар фитопланктонмен, мөңке дафниялармен, шортан мөңкемен қоректенеді. Бактериялар мен саңырауқұлақтар өлген организмдердің қалдықтарын ыдыратады. Қамыс тоғайлары жағадан түсетін азот пен фосфор қосылыстарының бір бөлігін сіңіреді.
2018 жылдан бастап көлдің бір жағалауындағы егістіктерге минералды тыңайтқыштар көп мөлшерде себіледі. Еріген қар суымен бірге азот пен фосфор көлге түсіп, көк-жасыл балдырлардың қарқынды көбеюін (судың «гүлденуін») тудырады. Өлген балдырларды бактериялар ыдыратады, судағы оттегінің мөлшері азаяды, балықтың жаппай қырылуы байқалады. Сонымен қатар балық бақылаусыз аулануда.
Мөңке популяциясының саны: 2020 жылы — 4000 дана, 2023 жылы — 2000 дана. Көлдің ауданы өзгерген жоқ.
2023 жылы екі жағалау учаскесіндегі түр саны: орман маңындағы учаске — өсімдіктер 20, омыртқасыздар 18, омыртқалылар 10; егістік маңындағы учаске — өсімдіктер 10, омыртқасыздар 4, омыртқалылар 2.

Көлдегі қай организмдер продуценттерге жатады?

• Aфитопланктон мен қамыс
• Bдафниялар мен мөңке
• Cшортан мен шағалалар
• Dбактериялар мен лайдың саңырауқұлақтары

КӨЛ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҰРҒЫНДАРЫ
Экологтер Солтүстік Қазақстандағы ауданы 50 га шағын тұщы көлді зерттеді. Көл өз тұрғындарымен — фитопланктонмен, жағалаудағы қамыспен, дафниялармен, мөңкемен, шортанмен, шағалалармен, бактериялармен және түбіндегі лайдың саңырауқұлақтарымен — бірге экожүйені құрайды. Қамыс пен фитопланктон органикалық заттар түзеді, дафниялар фитопланктонмен, мөңке дафниялармен, шортан мөңкемен қоректенеді. Бактериялар мен саңырауқұлақтар өлген организмдердің қалдықтарын ыдыратады. Қамыс тоғайлары жағадан түсетін азот пен фосфор қосылыстарының бір бөлігін сіңіреді.
2018 жылдан бастап көлдің бір жағалауындағы егістіктерге минералды тыңайтқыштар көп мөлшерде себіледі. Еріген қар суымен бірге азот пен фосфор көлге түсіп, көк-жасыл балдырлардың қарқынды көбеюін (судың «гүлденуін») тудырады. Өлген балдырларды бактериялар ыдыратады, судағы оттегінің мөлшері азаяды, балықтың жаппай қырылуы байқалады. Сонымен қатар балық бақылаусыз аулануда.
Мөңке популяциясының саны: 2020 жылы — 4000 дана, 2023 жылы — 2000 дана. Көлдің ауданы өзгерген жоқ.
2023 жылы екі жағалау учаскесіндегі түр саны: орман маңындағы учаске — өсімдіктер 20, омыртқасыздар 18, омыртқалылар 10; егістік маңындағы учаске — өсімдіктер 10, омыртқасыздар 4, омыртқалылар 2.

2023 жылы көлдегі мөңке популяциясының тығыздығы неге тең?

• A40 дана/га
• B100 дана/га
• C25 дана/га
• D80 дана/га

КӨЛ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҰРҒЫНДАРЫ
Экологтер Солтүстік Қазақстандағы ауданы 50 га шағын тұщы көлді зерттеді. Көл өз тұрғындарымен — фитопланктонмен, жағалаудағы қамыспен, дафниялармен, мөңкемен, шортанмен, шағалалармен, бактериялармен және түбіндегі лайдың саңырауқұлақтарымен — бірге экожүйені құрайды. Қамыс пен фитопланктон органикалық заттар түзеді, дафниялар фитопланктонмен, мөңке дафниялармен, шортан мөңкемен қоректенеді. Бактериялар мен саңырауқұлақтар өлген организмдердің қалдықтарын ыдыратады. Қамыс тоғайлары жағадан түсетін азот пен фосфор қосылыстарының бір бөлігін сіңіреді.
2018 жылдан бастап көлдің бір жағалауындағы егістіктерге минералды тыңайтқыштар көп мөлшерде себіледі. Еріген қар суымен бірге азот пен фосфор көлге түсіп, көк-жасыл балдырлардың қарқынды көбеюін (судың «гүлденуін») тудырады. Өлген балдырларды бактериялар ыдыратады, судағы оттегінің мөлшері азаяды, балықтың жаппай қырылуы байқалады. Сонымен қатар балық бақылаусыз аулануда.
Мөңке популяциясының саны: 2020 жылы — 4000 дана, 2023 жылы — 2000 дана. Көлдің ауданы өзгерген жоқ.
2023 жылы екі жағалау учаскесіндегі түр саны: орман маңындағы учаске — өсімдіктер 20, омыртқасыздар 18, омыртқалылар 10; егістік маңындағы учаске — өсімдіктер 10, омыртқасыздар 4, омыртқалылар 2.

Судың «гүлденуінен» кейін көлдегі оттегі мөлшері неліктен азайды?

• Aдафниялар көбейіп, оттегін қамыс бөліп шығаратыннан тезірек жұмсайды
• Bөлген балдырларды ыдырататын бактериялар оттегін жұмсайды
• Cтыңайтқыштағы азот пен фосфор судағы оттегін химиялық байланыстырады
• Dкөк-жасыл балдырлар фотосинтез кезінде судағы бүкіл оттегіні сіңіреді

КӨЛ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҰРҒЫНДАРЫ
Экологтер Солтүстік Қазақстандағы ауданы 50 га шағын тұщы көлді зерттеді. Көл өз тұрғындарымен — фитопланктонмен, жағалаудағы қамыспен, дафниялармен, мөңкемен, шортанмен, шағалалармен, бактериялармен және түбіндегі лайдың саңырауқұлақтарымен — бірге экожүйені құрайды. Қамыс пен фитопланктон органикалық заттар түзеді, дафниялар фитопланктонмен, мөңке дафниялармен, шортан мөңкемен қоректенеді. Бактериялар мен саңырауқұлақтар өлген организмдердің қалдықтарын ыдыратады. Қамыс тоғайлары жағадан түсетін азот пен фосфор қосылыстарының бір бөлігін сіңіреді.
2018 жылдан бастап көлдің бір жағалауындағы егістіктерге минералды тыңайтқыштар көп мөлшерде себіледі. Еріген қар суымен бірге азот пен фосфор көлге түсіп, көк-жасыл балдырлардың қарқынды көбеюін (судың «гүлденуін») тудырады. Өлген балдырларды бактериялар ыдыратады, судағы оттегінің мөлшері азаяды, балықтың жаппай қырылуы байқалады. Сонымен қатар балық бақылаусыз аулануда.
Мөңке популяциясының саны: 2020 жылы — 4000 дана, 2023 жылы — 2000 дана. Көлдің ауданы өзгерген жоқ.
2023 жылы екі жағалау учаскесіндегі түр саны: орман маңындағы учаске — өсімдіктер 20, омыртқасыздар 18, омыртқалылар 10; егістік маңындағы учаске — өсімдіктер 10, омыртқасыздар 4, омыртқалылар 2.

Орман маңындағы учаскедегі түрлердің жалпы саны егістік маңындағы учаскеге қарағанда неше есе көп?

• A2 есе
• B5 есе
• C3 есе
• D4 есе

КӨЛ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҰРҒЫНДАРЫ
Экологтер Солтүстік Қазақстандағы ауданы 50 га шағын тұщы көлді зерттеді. Көл өз тұрғындарымен — фитопланктонмен, жағалаудағы қамыспен, дафниялармен, мөңкемен, шортанмен, шағалалармен, бактериялармен және түбіндегі лайдың саңырауқұлақтарымен — бірге экожүйені құрайды. Қамыс пен фитопланктон органикалық заттар түзеді, дафниялар фитопланктонмен, мөңке дафниялармен, шортан мөңкемен қоректенеді. Бактериялар мен саңырауқұлақтар өлген организмдердің қалдықтарын ыдыратады. Қамыс тоғайлары жағадан түсетін азот пен фосфор қосылыстарының бір бөлігін сіңіреді.
2018 жылдан бастап көлдің бір жағалауындағы егістіктерге минералды тыңайтқыштар көп мөлшерде себіледі. Еріген қар суымен бірге азот пен фосфор көлге түсіп, көк-жасыл балдырлардың қарқынды көбеюін (судың «гүлденуін») тудырады. Өлген балдырларды бактериялар ыдыратады, судағы оттегінің мөлшері азаяды, балықтың жаппай қырылуы байқалады. Сонымен қатар балық бақылаусыз аулануда.
Мөңке популяциясының саны: 2020 жылы — 4000 дана, 2023 жылы — 2000 дана. Көлдің ауданы өзгерген жоқ.
2023 жылы екі жағалау учаскесіндегі түр саны: орман маңындағы учаске — өсімдіктер 20, омыртқасыздар 18, омыртқалылар 10; егістік маңындағы учаске — өсімдіктер 10, омыртқасыздар 4, омыртқалылар 2.

Мәтін бойынша көл экожүйесін қалпына келтіруге қандай шара көмектеседі?

• Aегістік шетінде жағалау өсімдіктерінің белдеуін жасау және балық аулауды реттеу
• Bкөлдегі органикалық заттарды азайту үшін қамысты орып тастау
• Cөнімділікті арттыру үшін егістіктерге тыңайтқыш мөлшерін көбейту
• Dкөк-жасыл балдырларды жесін деп көлге мөңкені көбірек жіберу

Шалғынды экожүйеде өсімдіктерде 20000 кДж энергия жинақталған. Қоректік тізбек: шөп → шегіртке → бақа → жылан. Линдеман ережесі бойынша келесі трофикалық деңгейге энергияның 10 %-ы ғана өтеді деп есептеңіз. Дұрыс тұжырымдарды таңдаңыз.

• AЖылан 200 кДж энергия алады
• BЖылан 20 кДж энергия алады
• CШегіртке — екінші ретті консумент
• DБақа 200 кДж энергия алады
• EШөп консументтерге жатады
• FШегіртке 2000 кДж энергия алады

Пациенттің жалпы өт жолы ұйқы безі өзегімен қосылғанға дейін тастан бітеліп қалған. Ұйқы безі өзегі өткізгіш, асқазан қызметі бұзылмаған. Осы жағдайдың салдары туралы дұрыс тұжырымдарды таңдаңыз.

• AНәжіс өт пигменттерінің жетіспеуінен ақшыл түсті болады
• BҰйқы безі амилазасымен крахмалдың ыдырауы толық тоқтайды
• CМайлардың эмульсиялануы бұзылып, липазаның әсері төмендейді
• DМайда еритін A, D, E, K дәрумендерінің сіңуі нашарлайды
• EАсқазанда ақуыздардың пепсинмен ыдырауы тоқтайды
• FҰйқы безінің сөлі он екі елі ішекке түспейді

Харди–Вайнберг тепе-теңдігіндегі 2500 особьтен тұратын үлкен панмиктік популяцияда рецессивті белгі ($aa$ генотипі) особьтердің 16 %-ында байқалады. Белгіні толық доминанттылық жағдайында екі аллелі бар бір аутосомдық ген анықтайды. Популяцияның генетикалық құрылымы туралы дұрыс тұжырымдарды таңдаңыз.

• AДоминантты белгілі особьтер шамамен 2100
• B$Aa$ гетерозиготалары шамамен 1200 особь
• C$A$ аллелінің жиілігі 0,5-ке тең
• D$AA$ гомозиготалары шамамен 1500 особь
• EПопуляциядағы гетерозиготалардың үлесі 0,32-ге тең
• F$a$ аллелінің жиілігі 0,4-ке тең

ДНК молекуласының құрылысы туралы дұрыс тұжырымдарды таңдаңыз.

• AГуанин аденинге комплементарлы
• BАденин тиминге комплементарлы
• CҚұрамында урацил азотты негізі бар
• DЕкі тізбек сутектік байланыстармен қосылған
• EҚұрамында дезоксирибоза көмірсуы бар
• FДНК мономерлері — аминқышқылдары

Микроорганизмдердің биотехнологияда қолданылуы туралы дұрыс тұжырымдарды таңдаңыз.

• AАдам инсулині гені енгізілген ішек таяқшасы инсулин алу үшін қолданылады
• BПенициллинді цианобактериялардың көмегімен алады
• CСүтқышқылды бактериялар ашытылған сүт өнімдерін алуда қолданылады
• DАшытқылар нан пісіруде және шарап өндіруде қолданылады
• EСүтті ірімшікке айналдыру үшін тек кірпікшелілер қолданылады
• FТемекі мозаикасы вирустары антибиотик алу үшін қолданылады

Өсімдіктің өткізгіш ұлпалары мен олар арқылы заттардың тасымалдану сипаттамасы арасындағы сәйкестікті анықтаңыз.

Адамның сыртқы тыныс алуының фазалары мен тыныштық күйде оларға тән белгілер жиынтығы арасындағы сәйкестікті анықтаңыз.

Иық бұлшықеттері мен олардың қолға әсері арасындағы сәйкестікті анықтаңыз.

ДНК-ның матрицалық тізбегінің фрагменті мынадай: ТАЦ-ГЦА-ААГ (триплеттер оқылу ретімен жазылған, антипараллельдікті ескермеңіз). Осы фрагментте жүретін белок биосинтезіне қатысатын молекулалар мен олардың нуклеотидтер тізбегі арасындағы сәйкестікті анықтаңыз.

Генетикалық инженерияда қолданылатын ферменттер мен олардың атқаратын қызметтері арасындағы сәйкестікті анықтаңыз.