КӨЛ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҰРҒЫНДАРЫ
Экологтер Солтүстік Қазақстандағы ауданы 50 га шағын тұщы көлді зерттеді. Көл өз тұрғындарымен — фитопланктонмен, жағалаудағы қамыспен, дафниялармен, мөңкемен, шортанмен, шағалалармен, бактериялармен және түбіндегі лайдың саңырауқұлақтарымен — бірге экожүйені құрайды. Қамыс пен фитопланктон органикалық заттар түзеді, дафниялар фитопланктонмен, мөңке дафниялармен, шортан мөңкемен қоректенеді. Бактериялар мен саңырауқұлақтар өлген организмдердің қалдықтарын ыдыратады. Қамыс тоғайлары жағадан түсетін азот пен фосфор қосылыстарының бір бөлігін сіңіреді.
2018 жылдан бастап көлдің бір жағалауындағы егістіктерге минералды тыңайтқыштар көп мөлшерде себіледі. Еріген қар суымен бірге азот пен фосфор көлге түсіп, көк-жасыл балдырлардың қарқынды көбеюін (судың «гүлденуін») тудырады. Өлген балдырларды бактериялар ыдыратады, судағы оттегінің мөлшері азаяды, балықтың жаппай қырылуы байқалады. Сонымен қатар балық бақылаусыз аулануда.
Мөңке популяциясының саны: 2020 жылы — 4000 дана, 2023 жылы — 2000 дана. Көлдің ауданы өзгерген жоқ.
2023 жылы екі жағалау учаскесіндегі түр саны: орман маңындағы учаске — өсімдіктер 20, омыртқасыздар 18, омыртқалылар 10; егістік маңындағы учаске — өсімдіктер 10, омыртқасыздар 4, омыртқалылар 2.
Мәтін бойынша көл экожүйесін қалпына келтіруге қандай шара көмектеседі?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- Aегістік шетінде жағалау өсімдіктерінің белдеуін жасау және балық аулауды реттеу
Талдау
Мәтін бойынша қамыс тоғайлары жағадан түсетін азот пен фосфорды сіңіреді, ал бақылаусыз аулау балық популяциясын азайтады. Сондықтан жағалау өсімдіктері мен аулауды реттеу экожүйенің нашарлау себептерін азайтады. Мөңке балдырмен емес, дафниямен қоректенеді, қамысты ору табиғи сүзгіні жояды, ал тыңайтқышты көбейту «гүлденуді» күшейтеді.