Жазда өсіп тұрған, қалың бұтақты ағаштың діңінен сақиналап кесік жасалды: кабық (флоэманы қоса алғанда) бүкіл шеңбер бойынша ағашқа дейін алынды, ксилема зақымдалмады. Бірнеше аптадан кейін қандай өзгерістер тіркесімі байқалады?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- Bксилема арқылы су бұтаққа жетеді; сахароза кесіктен жоғары жиналады; кесіктен төмендегі тамырлар органикалық заттардың жетіспеушілігін сезінеді
Талдау
1) Су мен минералды тұздар ксилема (сүрек өткізгіш түтіктері) арқылы тамыр қысымы мен транспирация есебінен жоғары көтеріледі. Ксилема зақымданбағандықтан, су бұтаққа келе береді, жапырақтар бірден солмайды. 2) Органикалық заттар, негізінен сахароза, жапырақтарда фотосинтез кезінде түзіліп, флоэманың елеуіш түтіктерімен төмен қарай тасымалданады. Сақинада флоэма алынған, сондықтан ағын үзіледі. 3) Сахароза кесіктен жоғары жиналады, сол жерде жиі қалыңдау пайда болады. 4) Кесіктен төмендегі тамырлар мен діңнің бөлігі жапырақтардан сахароза алмайды, сондықтан органикалық заттардың жетіспеушілігін сезініп, уақыт өте келе қурайды. «Су жетпейді» деген нұсқа дұрыс емес, өйткені ксилема бүтін. Сахароза кесіктен төмен жиналады немесе тамырларда артық болады деген нұсқалар флоэма бойымен заттардың жүру бағытына қайшы. Дұрыс тіркес: су келеді, сахароза кесіктен жоғары жиналады, тамырлар аштыққа ұшырайды.