Мектеп зертханасындағы тәжірибелер
Физика сабағында оқушылар сұйық және қатты денелердің қасиеттерін зерттеп, бірнеше тәжірибе жасады.
1-тәжірибе. Ұзындығы 2,0 м болатын болат стерженьді 20 °C температурадан 70 °C-қа дейін қыздырды. Болаттың сызықтық ұлғаюының температуралық коэффициенті К.
2-тәжірибе. Ұзындығы 2,0 м, көлденең қимасының ауданы 1 мм² болат сымның жоғарғы ұшын бекітіп, оған жүк ілді. Болаттың Юнг модулі 200 ГПа, болаттың беріктік шегі 400 МПа. Сым үзілгенге дейін оның деформациясын серпімді деп санаңыз.
3-тәжірибе. Суы бар ыдысқа екі шыны капиллярлық түтікті тік батырды: біріншісінің радиусы 0,5 мм, екіншісінің радиусы 0,25 мм. Су шыныны толық сулайды. Судың беттік керілуі 0,07 Н/м, судың тығыздығы 1000 кг/м³, м/с².
4-тәжірибе. Ұзындығы 5 см жылжымалы көлденең өткізгіші бар сым рамкада жалпақ сабын қабықшасын алды. Қабықшаның екі беті бар, сабын ерітіндісінің беттік керілуі 0,04 Н/м.
1-тәжірибеде болат стержень қыздырылғаннан кейін қаншаға ұзарды?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- D1,2 мм
Талдау
Сызықтық жылулық ұлғаю: . Температураның өзгерісі °C. Сонда м = 1,2 мм. «0,12 мм» шамасы ретті қате санағанда, «12 мм» дәреже қатесінен, «2,4 мм» артық 2 көбейткішінен шығады.