Экологиялық үйірме елді мекен маңындағы шағын Тал өзенінің жай-күйін зерттеді. Жұмыс бірнеше кезеңмен жүрді. Алдымен қатысушылар жер картасын және өзен туралы әдебиетті оқыды. Содан кейін маусым айында өзенге барып, үш нүктеден су сынамасын алды: бұлақ басынан, мал фермасының ағынды суы төгілетін жерден төмен және сағасынан, сондай-ақ судың температурасын өлшеді. Зертханада нитраттың мөлшерін анықтады: бұлақ басында — 20 мг/л, ферма ағынынан төмен — 60 мг/л, сағада — 40 мг/л. Нәтижелерді судағы нитраттың шекті жол берілетін концентрациясымен (ШЖК), яғни 45 мг/л-мен салыстырды. Елді мекендегі ауаның тазалығын бағалау үшін балалар ағаш діңдеріндегі қыналарды санады: жол жанында қына дерлік жоқ, ал елді мекеннен тыс саябақта олар көп. Өзеннің жай-күйінің өзгерісін қадағалау үшін бақылауды сол үш нүктеде жыл бойы әр ай сайын қайталауға шешім қабылдады. Жұмыс соңында сынама алынған нүктелердің картасын жасап, елді мекен әкімшілігіне ұсыныстар дайындады.
Су талдауының нәтижелері салыстырылған ШЖК нені көрсетеді?
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап
- Dзаттың қауіпсіз ең жоғары мөлшері
Талдау
Шекті жол берілетін концентрация — норматив: ол заттың адам денсаулығы мен табиғи ортаға зиян келтірмейтін ең жоғары мөлшері. Сондықтан үйірме нитрат мөлшерін соған салыстырды: асып кету ластануды білдіреді. Орташа жылдық мән, табиғи фон және организмдердің ең аз қажеттілігі — басқа ұғымдар.