Қалды: 80:00
Барлығы 40 тапсырма, 80 минут. Баллдар ҰБТ ережесі бойынша есептеледі, қорытынды мен талдауды келесі бет көрсетеді.
Жауаптар өздігінен сақталады — нұсқаға қайта оралуға болады.
1858–1859 жылдары Қашғарияға экспедиция жасаған қазақ ғалым-саяхатшысы
Масштабы 1:2 000 000 картада екі қала арасындағы қашықтық 6 см. Басқа картада осы қалалардың арасы 12 см. Екінші картаның масштабын анықтаңыз.
Күн электр станциясына алаң таңдау үшін ГАЖ-да шарттар берілген: еңіс 5°-тан кем, жер түрі — жайылым, өзендерге дейінгі қашықтық кемінде 500 м. Кеңістіктік талдаудың қандай операциялар тізбегі қолайлы аумақты береді?
Жер бетіне шыққан жыныстарда мынадай жағдай байқалады. Қатпарларға майысқан әктас, құмтас және сазды тақтатас қабаттарын массивті, деформацияланбаған гранит денесі қиып өтеді, оның түйіскен жерінде әктас мәрмәрге айналған. Қатпарлар мен гранит бетінің шайылған бетінде бұрыштық үйлесімсіздікпен конгломераттың көлденең қабаты жатыр, оның құрамында гранит қиыршық тастары бар. Жіңішке базальт дайкасы аталған барлық түзілімдерді, соның ішінде конгломератты да қиып өтеді. Оқиғалардың ескіден жасқа қарай қай тізбегі дұрыс?
Жер қыртысының қалыңдығында терең жерде магма қатаюынан түзілген тау жынысы
Өзен алабының ауданы 12 000 км², алаптағы жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 500 мм. Тұйықтаушы тұстамадағы жылдық орташа ағын көлемі 2,4 км³. Алаптың ағын коэффициентін анықтаңыз.
Жер қабығының тіршілік тараған қабығы қалай аталады?
Планетадағы барлық тірі организмдердің жиынтығын тірі зат деп анықтаған биосфера туралы ілімнің авторы
Аридті белдеудегі жазықта мақта егістіктерін көп жылдар бойы алқаптарды бороздалап, суды көп мөлшерде беріп суарады, дренаж жоқ. Жерасты суының деңгейі 1,5 м-ге дейін көтерілді, жазда топырақ бетінде ақ тұз қабыршақтары пайда болды, өнімділік төмендеп барады. Жер тозуының процесін және оның алдын алудың тиімді шарасын анықтаңыз.
Ұтымды табиғатты пайдалану ұтымсыз табиғатты пайдаланудан несімен ерекшеленеді?
Табиғи ортаның жай-күйі туралы деректерді зерттелетін объектімен тікелей жанаспай, жерсеріктер мен басқа да ұшу аппараттарынан алуға негізделген геоэкологиялық зерттеу әдісі
Демографиялық жарылыс байқалатын елдер
А елінде тас көмір қоры 600 млн т, жылдық өндіру көлемі 15 млн т, ал Б елінде қоры 900 млн т, жылдық өндіру көлемі 36 млн т. Өндіру көлемі өзгермейді деп алып, осы елдердің көмірмен қамтамасыз етілуін (жылмен) салыстырыңыз.
Елде 24 млн адам тұрады. Еңбекке қабілетті жастан кішілер 5 млн, еңбекке қабілетті жастан үлкендер 4 млн, олардың 0,6 млн-ы жұмысын жалғастыруда. Еңбекке қабілетті жастағылар 15 млн адам, олардың ішінде жұмыс істемейтін I және II топтағы мүгедектер 1,2 млн, оқушылар мен үй шаруасындағылар 2 млн. Еңбек ресурстарына еңбекке қабілетті жастағы еңбекке қабілетті халық (оқушылар мен үй шаруасындағылар да кіреді) және еңбекке қабілетті жастан тыс жұмыс істейтіндер жатады. I және II топтағы мүгедектер еңбек ресурстарына жатпайды. Еңбек ресурстары елдің барлық халқының қанша бөлігін құрайды?
Еңбекке жарамды жастағы халқының үлесі жоғары және білікті мамандарының саны көп елдің қомақты ресурстары
Елдің жалпы ішкі өнімін халық санына бөлу арқылы есептелетін көрсеткіш
Елде экономика секторлары бойынша қосылған құн мынаны құрады: ауыл шаруашылығы — 36 млрд АҚШ долл., өнеркәсіп — 144 млрд, қызмет көрсету саласы — 270 млрд. Ел резиденттері шетелден 12 млрд долл. табыс алды, ал шетелдік инвесторлар елден 42 млрд долл. табыс алып кетті. Елдің халқы — 15 млн адам. Жан басына шаққандағы жалпы ұлттық табыс (ЖҰТ) неге тең?
X мемлекеті төрт шара қолданды: 1) Y еліне жоғары технологиялы жабдықты экспорттауға тыйым салды; 2) Y елі банктерінің шетелдегі активтерін қатырды; 3) инвестиция тарту үшін өз аумағында еркін экономикалық аймақ құрды; 4) Z еліне X мемлекетінің тауарларын сатып алуға жеңілдікті несие берді. Геоэкономикада қай шаралар экономикалық қысым құралдарына (санкцияларға) жатады?
1990 жылы ғылыми айналымға енгізілген «геоэкономика» терминінің авторы
Астанасы Анкара қаласы болып табылатын ел
Дүниежүзі аймағына мынадай белгілер тән: 1) аймақтың ауданы жағынан ең ірі мемлекеті 17 мыңнан астам аралдан тұратын архипелагта орналасқан және экватор оны қиып өтеді; 2) аймақ арқылы Үнді және Тынық мұхиттарын жалғастыратын ең қысқа теңіз жолы Малакка бұғазы арқылы өтеді; 3) аймақта тек бір мемлекеттің ғана теңізге шығатын жолы жоқ және ол материкте орналасқан; 4) аймақтың ең жас мемлекеті Тимор-Лесте 2002 жылы тәуелсіздік алды. Осы аймақты анықтаңыз.
Үш елдің экономикалық даму деңгейін салыстыру үшін салыстырмалы көрсеткіш — жан басына шаққандағы ЖІӨ қолданылды. X елі: ЖІӨ 600 млрд АҚШ доллары, халқы 30 млн адам; Y елі: ЖІӨ 1 200 млрд АҚШ доллары, халқы 120 млн адам; Z елі: ЖІӨ 240 млрд АҚШ доллары, халқы 4 млн адам. Елдерді осы көрсеткіштің кему ретімен дұрыс орналастырған қатарды табыңыз.
Елдерді бір көрсеткіштің (мысалы, жан басына шаққандағы ЖІӨ) мәні бойынша кему немесе өсу ретімен орналастыратын салыстыру әдісі
А. Мэхэннің геосаясат тұжырымдамасы бойынша мемлекеттің қуатын ең алдымен анықтайтыны
Егістік алқаптарын кеңейтпей, өнімділікті арттыруға байланысты жаһандық азық-түлік проблемасын шешу жолы
Талдаушы үш шартты елдің әлеуметтік-экономикалық ресурстарын бір жылдың деректері бойынша салыстырады. А елі: еңбекке жарамды жастағы халық — 40 млн адам, экономикалық белсенді халық — 30 млн, жұмыспен қамтылғандар — 28,5 млн, ЖІӨ — 900 млрд доллар, негізгі капиталға салынған инвестициялар — 270 млрд доллар, ғылыми зерттеулер мен әзірлемелерге жұмсалатын шығындар — ЖІӨ-нің 2,4 %-ы. Б елі: еңбекке жарамды халық — 20 млн, экономикалық белсенді халық — 12 млн, жұмыспен қамтылғандар — 11,4 млн, ЖІӨ — 180 млрд доллар, инвестициялар — 36 млрд доллар, ғылымға жұмсалатын шығындар — ЖІӨ-нің 0,5 %-ы. В елі: еңбекке жарамды халық — 10 млн, экономикалық белсенді халық — 8 млн, жұмыспен қамтылғандар — 7,6 млн, ЖІӨ — 380 млрд доллар, инвестициялар — 76 млрд доллар, ғылымға жұмсалатын шығындар — ЖІӨ-нің 3,0 %-ы. Экономикалық белсенді халыққа жұмыспен қамтылғандар мен жұмыссыздар кіреді. Еңбек ресурстары, капитал және ғылыми-техникалық әлеует әлеуметтік-экономикалық ресурстарға жатады, елдің даму деңгейі солардан тәуелді.
А елінде жұмыссыздық деңгейі (экономикалық белсенді халықтағы жұмыссыздардың үлесі) неге тең?
В елінде жұмыспен қамтылған бір адамға шаққандағы ЖІӨ (еңбек өнімділігі) неге тең?
Қай елде негізгі капиталға салынған инвестициялардың ЖІӨ-дегі үлесі ең жоғары?
Б елінде ғылыми зерттеулер мен әзірлемелерге жұмсалатын шығындардың абсолюттік көлемі қандай?
Деректер Б елінің ресурстары туралы А және В елдерімен салыстырғанда қандай тұжырымды растайды?
Табиғатты ұтымды пайдалану шара(лар)ы
Компания электроника құрастыратын жаңа зауыт үшін аймақ таңдайды. Ол аймақтарды инженерлер мен техниктердің санымен, ғылыми зертханалары бар университеттің болуымен, банк кредиттері мен венчурлық инвестицияның қолжетімділігімен салыстырады. Кен қорлары, құнарлы топырақ алқабы және өзен суының көлемі есепке алынбайды. Компания бағалайтын аймақтың әлеуметтік-экономикалық ресурстары:
Ресурстар табиғи ортадан тікелей алынатын дүниежүзілік шаруашылықтың бастапқы (бірінші) секторына жататын сала(лар):
XX ғасырдың екінші жартысы мен XXI ғасырдың басындағы дүниежүзілік шаруашылықтың даму үрдіс(тер)і:
Студент Қазақстанды, Моңғолияны және Канаданы салыстырады. Ол аумағы мен халқының саны туралы деректерді жинап, әр елдің халық тығыздығын есептеді және нәтижені кестеге біріктірді. Содан кейін әлемнің контурлық картасында халық тығыздығын штрихтың қоюлығы әртүрлі картограмма тәсілімен көрсетті. Елдердің рейтингін жасамады, сарапшылардан сұрамады, аумақтарды игеру тарихын зерттемеді, елдерді типтерге бөлмеді. Қолданылған елдерді салыстыру әдіс(тер)і:
Литосфералық үдеріс немесе рельеф нысаны мен оның себебін немесе белгісін сәйкестендіріңіз
Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз
1. жер сілкінісі
2. жанартау
Экологиялық мәселені оның негізгі себебімен сәйкестендіріңіз
1. шөлейттену
2. қышқыл жаңбырлар
Қазақстанның табиғи ресурсы мен оның сарқылу белгісі бойынша тобын сәйкестендіріңіз
1. Екібастұз бассейнінің тас көмірі
2. Жоңғар қақпасы аймағындағы жел энергиясы
Әлеуметтік-экономикалық ресурстардың түрі мен оның құрамдас бөлігін сәйкестендіріңіз
1. еңбек ресурстары
2. қаржы ресурстары
Дүниежүзі шаруашылығының даму көрсеткіші мен оның мазмұнының сәйкестігін анықтаңыз
1. ЖІӨ (жалпы ішкі өнім)
2. АДИ (адами даму индексі)