В.И. Вернадскийдің биосфера заты туралы ілімі бойынша дала ойпатында тірі сексеуіл, ежелгі теңіз моллюскілерінің қабықшаларынан түзілген ақтастың бір түрі — қабықшатас, топырақ және базальт жартас кездеседі. Осы нысандардың биосфера заты түрлері бойынша дұрыс бөлінуін көрсетіңіз.
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- Cсексеуіл — тірі; қабықшатас — биогенді; топырақ — биокосты; базальт — косты
Талдау
Вернадский тірі зат (организмдер жиынтығы), биогенді зат (тірі организмдер мен олардың қалдықтарынан түзілген), биокосты зат (тірі және косты заттың өзара әрекетінен пайда болған) және косты зат (организмдердің қатысынсыз түзілген) түрлерін бөлді. Тірі сексеуіл — тірі зат. Қабықшатас моллюскілер қабықшаларының қалдықтарынан тұрады, сондықтан ол көмір мен мұнай сияқты биогенді зат. Топырақ тау жыныстары мен организмдердің өзара әрекетінен қалыптасады, сондықтан биокосты зат. Базальт — организмдердің қатысынсыз түзілген магмалық жыныс, яғни косты зат. Бұл шарттардың бәріне «сексеуіл — тірі; қабықшатас — биогенді; топырақ — биокосты; базальт — косты» нұсқасы сәйкес келеді. Қалған нұсқаларда қабықшатас пен топырақ, косты мен биогенді немесе тірі мен биогенді заттар шатастырылған.