Білім. Ғылым

2 тапсырма талдаумен · «Білім және ғылым. Тарих. Мәдени мұра» бөлімі

  • Мәтін бойынша · орташа

    Жәңгір хан – қазақ даласындағы алғашқы ағартушы билеуші, оның басты қызығушылығы ғылым, ал өмірінің мәні – ағартушылық болды. Қазақ даласында тұңғыш мектепті ашқан да дәл осы хан еді. Хан мектепті өз табысы есебінен ұстады, оның алғашқы мұғалімі болды, оқушыларды өзі емтихан алды. Түлектер білімнен бөлек офицерлік шен де алды. Мектеп Қазақстандағы жалпымәдени қозғалыста маңызды рөл атқарды. Жәңгір былай деп жазды: «Біздің балаларымыз оқи отырып, қоғамға адал қызмет ету үшін барлық ғылымды үйренетінін мәлімдеймін. Мұның бәрі мені қуантады, өйткені білім алу мүмкіндігі – халқым үшін ұлы бақыт».

    Қорытынды жасалатын сөйлем

    1. AЖәңгір хан – алғашқы қазақ ағартушы билеушісі.
    2. BБілім алу мүмкіндігі – халық үшін үлкен бақыт.
    3. CХан мектепті өз табысы есебінен ұстады.
    4. DЖәңгір хан қазақ даласында алғашқы мектепті ашты.
    Жауап пен талдауды көрсету

    Дұрыс жауап

    • BБілім алу мүмкіндігі – халық үшін үлкен бақыт.

    Талдау

    Мәтінде қорытынды әдетте соңында беріледі, онда автор айтылғандардан жалпы тұжырым жасайды. Мәтіннің басы Жәңгір ханмен таныстырады, ал ортасында фактілер айтылады: ол мектеп ашты, оны өз қаржысына ұстады, оқушыларды өзі оқытты және емтихан алды. Мәтінді ханның дәйексөзі аяқтайды, онда ол өзінің ағартушылық қызметінің мәнін жинақтап айтады: білім алу мүмкіндігі – халық үшін үлкен бақыт. Дәл осы ой бүкіл мәтінге қорытынды жасайды.

    593-тапсырманы ашу

  • Мәтін бойынша · жеңіл

    Жәңгір хан – қазақ даласындағы алғашқы ағартушы билеуші, оның басты қызығушылығы ғылым, ал өмірінің мәні – ағартушылық болды. Қазақ даласында тұңғыш мектепті ашқан да дәл осы хан еді. Хан мектепті өз табысы есебінен ұстады, оның алғашқы мұғалімі болды, оқушыларды өзі емтихан алды. Түлектер білімнен бөлек офицерлік шен де алды. Мектеп Қазақстандағы жалпымәдени қозғалыста маңызды рөл атқарды. Жәңгір былай деп жазды: «Біздің балаларымыз оқи отырып, қоғамға адал қызмет ету үшін барлық ғылымды үйренетінін мәлімдеймін. Мұның бәрі мені қуантады, өйткені білім алу мүмкіндігі – халқым үшін ұлы бақыт».

    Жәңгір хан пайымдауынша, ғылымдарды оқып-үйренудің мақсаты

    1. Aтабысты арттыру
    2. Bқызығушылықтарды дамыту
    3. Cофицерлік шен алу
    4. Dқоғамға қызмет ету
    Жауап пен талдауды көрсету

    Дұрыс жауап

    • Dқоғамға қызмет ету

    Талдау

    Сұрақ ханның өзінің пікірі туралы, сондықтан жауапты оның тырнақшаға алынып келтірілген сөздерінен іздейміз. Жәңгір балалар оқи отырып, барлық ғылымды «қоғамға жақсы қызмет ету үшін» үйренеді деп жазады. Демек, оның пайымдауынша, ғылымдарды оқып-үйренудің мақсаты — қоғамға қызмет ету. Офицерлік шендер мәтінде тек түлектердің білімнен басқа алатын нәрсесі ретінде аталады, оқудың мақсаты ретінде емес.

    592-тапсырманы ашу