Мемлекеттің орналасуы экономикаға қалай әсер етеді? Географтар көбіне ойдан шығарылған екі мемлекетті — Жағалау Республикасы мен Тау Елін салыстырады.
Жағалау Республикасы жылы теңіздің жағасында орналасқан. Оның аумағы — 120 мың шаршы километр, халқы — 9 миллион адам. Елдің басты қалалары — теңіз порттары, олар арқылы сыртқы саудасының шамамен 70%-ы өтеді. Елде пайдалы қазбалар аз, сондықтан мұнай мен металды шетелден сатып алады, ал өзі кеме қатынасын, балық аулауды және туризмді дамытады. Жүк тасымалынан түскен табыс бюджеттің шамамен үштен бірін құрайды.
Тау Елінің теңізге шығатын жолы жоқ, ол төрт көршімен шектеседі. Оның аумағы — 300 мың шаршы километр, халқы — 6 миллион адам. Аумақтың басым бөлігін таулар алып жатыр, онда мыс пен алтын өндіреді. Кенді көрші елдің аумағы арқылы темір жолмен тасиды, транзит үшін ақы төлеуге тура келеді. Шығынды азайту үшін үкімет өңдеу зауыттарын салуда: енді шетке кен емес, әлдеқайда қымбат мыс құймалары жөнелтіледі. Сонымен қатар тау өзендерінде электр станциялары салынған, энергияның бір бөлігі көршілерге сатылады.
Айырмашылықтарына қарамастан, екі мемлекет те ынтымақтастыққа мүдделі: Тау Елі Жағалау Республикасының портына қол жеткізеді, ал Жағалау Республикасы өз зауыттары үшін мыс алады.
Мәтіннің негізгі ойы
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап
- DМемлекеттің орналасуы экономиканың дамуына әсер етеді
Талдау
Мәтін екі елді салыстырып, теңізге шығатын жолдың бар-жоғы олардың салаларын қалай айқындайтынын көрсетеді: бірінде порттар, тасымал, туризм, екіншісінде тау-кен өндірісі, өңдеу және энергетика. Негізгі ой — «Мемлекеттің орналасуы экономиканың дамуына әсер етеді». Бір елдердің әрдайым бай екені немесе саудасы мүмкін емес екені мәтінде айтылмаған.