Сынақ ҰБТ: Информатика, 5-нұсқа

Компьютер құрылғыларының тізімі берілген: процессор, сканер, жедел жад, принтер, веб-камера, қатты диск, микрофон, монитор. Осы тізімдегі қанша құрылғы ақпаратты енгізу құрылғыларына жатады?

• A2
• B4
• C3
• D5

Компьютердің сыртқы (ұзақ мерзімді) жадына жататын құрылғылардан тұратын жиынды таңдаңыз.

• Aқатты диск, кэш-жад, DVD-диск
• Bжедел жад, бейнекарта, SSD
• Cқатты диск, SSD, флеш-жинақтауыш
• DSSD, жедел жад, флеш-жинақтауыш

Кіріс және шығыс желілік трафикті бақылап, компьютерге желі арқылы рұқсатсыз қол жеткізуді бөгейтін бағдарламалық не аппараттық құрал

• Aбраузер
• Bантивирус
• Cархиватор
• Dбрандмауэр

Сайттардың домендік атауларын IP-мекенжайларға түрлендіретін қызмет

• ADNS
• BFTP
• CDHCP
• DSMTP

Есепке алу жүйесінде әрбір пайдаланушының 13 таңбадан тұратын идентификаторы бар. Идентификатор 26 бас латын әрпінен, 10 цифрдан және «-» мен «_» екі таңбасынан құралады. Барлық таңба бірдей ең аз мүмкін бүтін санды биттермен кодталады, ал идентификатор бүтін санды байтпен сақталады. Идентификатордан басқа, әрбір пайдаланушы туралы барлығына бірдей қосымша деректер (бүтін санды байт) сақталады. 30 пайдаланушының жазбасы 1050 байт орын алады. Бір пайдаланушы туралы қосымша деректер неше байт орын алады?

• A26 байт
• B23 байт
• C25 байт
• D22 байт

Егер бір таңбаны кодтау үшін 6 бит пайдаланылса, неше түрлі таңбаны кодтауға болады?

• A128
• B64
• C32
• D36

Хабарлама 512 таңбадан тұрады, әрбір таңба 16 битпен кодталады. Хабарламаның ақпараттық көлемі қандай?

• A0,5 Кбайт
• B8 Кбайт
• C2 Кбайт
• D1 Кбайт

Негізі белгісіз $x$ болатын есептеу жүйесінде $13_x \cdot 14_x = 204_x$ теңдігі орындалады. $204_x$ санының ондық есептеу жүйесіндегі мәнін табыңыз.

• A$166_{10}$
• B$128_{10}$
• C$102_{10}$
• D$132_{10}$

$123_x + 21_x = 64_{10}$ теңдігі орындалатын есептеу жүйесінің $x$ негізін табыңыз.

• A7
• B5
• C6
• D8

Үш сан берілген: $11010_2$, $31_8$ және $1B_{16}$. Осы сандар өсу ретімен орналасқан жауапты көрсетіңіз.

• A$11010_2 < 31_8 < 1B_{16}$
• B$31_8 < 11010_2 < 1B_{16}$
• C$31_8 < 1B_{16} < 11010_2$
• D$1B_{16} < 11010_2 < 31_8$

Операциялық жүйенің компьютердің нақты құрылғысымен (мысалы, принтермен) өзара әрекеттесуін қамтамасыз ететін программа

• Aархиватор
• Bбраузер
• Cантивирус
• Dдрайвер

Компьютерді қосқанда жабдықты өзіндік тексеру (POST) сәтті аяқталды, экранда микробағдарламаның «No bootable device found» хабарламасы шықты. Операциялық жүйенің жүктелуі басталмады, ал пернетақта UEFI баптауларына кіруге мүмкіндік береді. Ең ықтимал себеп қандай?

• Aоперациялық жүйеде бейнекарта драйвері орнатылмаған
• Bкомпьютерде мәтіндік процессор сияқты қолданбалы бағдарлама орнатылмаған
• Cжедел жад модулі ақаулы, сондықтан өзіндік тексеру аяқталмады
• Dтаңдалған дискінің жүктеу аймағында жұмыс істейтін ОЖ жүктеушісі жоқ

Бағдарламалық қамтамасыз ету тізімі берілген: Linux, Microsoft Word, принтер драйвері, Paint, Google Chrome, Windows, PowerPoint. Тізімнің қанша элементі жүйелік бағдарламалық қамтамасыз етуге жатады?

• A5
• B4
• C2
• D3

Name өрісінің мәндері Age өрісі бойынша кему ретімен шығуы үшін SELECT Name FROM Students сұранысына қандай сөйлемді қосу керек?

• AGROUP BY Age DESC
• BORDER BY Age ASC
• CSORT BY Age DESC
• DORDER BY Age DESC

Exam кестесі берілген (өрістер: Name, Class, Score):
1 | Алия | 10A | 85
2 | Бекзат | 10A | 62
3 | Данияр | 10B | 90
4 | Мадина | 10B | 74
5 | Ерлан | 10B | 68
6 | Айгерим | 10A | 78
Мына сұраныс орындалды:
SELECT Class, AVG(Score) FROM Exam WHERE Score >= 70 GROUP BY Class;
Сұраныстың нәтижесі қандай болады?

• A10A — 75; 10B — 77,3
• B10A — 81,5; 10B — 82
• C10A — 163; 10B — 164
• D10A — 2; 10B — 2

Мәліметтер қорының екі кестесі берілген. Employees (id, name, dept_id, salary): (1, Айдар, 1, 300); (2, Мария, 1, 250); (3, Серік, 2, 200); (4, Алия, 2, 400); (5, Данияр, 2, 150); (6, Ольга, 1, 350); (7, Берік, 3, 180); (8, Жанар, 2, 240); (9, Тимур, 3, 170). Departments (dept_id, title): (1, Сату); (2, IT); (3, Қойма). Сұраныс нәтижесінде не шығады (жолдар реті маңызды емес): SELECT title, AVG(salary) FROM Employees INNER JOIN Departments ON Employees.dept_id = Departments.dept_id WHERE salary >= 180 GROUP BY title HAVING COUNT(*) >= 3;

• AСату 300; IT 247,5
• BСату 300; IT 280
• CСату 900; IT 840
• DСату 300; IT 280; Қойма 180

IT-стартап құрылғы корпусының прототипін FDM 3D принтерінде жасайды. Идеядан дайын бұйымға дейінгі жұмыс кезеңдерінің дұрыс ретін көрсетіңіз.

• Aслайсер (G-code) → CAD-тағы 3D-модель → STL файлы → басып шығару
• BCAD-тағы 3D-модель → G-code → STL файлы → басып шығару
• CSTL файлы → CAD-тағы 3D-модель → слайсер (G-code) → басып шығару
• DCAD-тағы 3D-модель → STL файлы → слайсер (G-code) → басып шығару

IT-стартап 3D-принтерде детальдің прототипін басып шығарады. Детальдің биіктігі 30 мм, бір қабаттың қалыңдығы 0,2 мм. Бір қабатты басып шығару 4 минутқа созылады. Басып шығарудан бұрын үстел 20 минут қызады. Қыздыру қосылған сәттен басып шығару аяқталғанға дейін барлығы қанша уақыт өтеді?

• A6 сағ 20 мин
• B10 сағ
• C10 сағ 20 мин
• D20 сағ 20 мин

IT-стартап 3D принтерде бөлшектердің кішірейтілген макеттерін басып шығарады. 3D модель бойынша толық өлшемді бөлшектің массасы 400 г. Макет модельдің барлық сызықтық өлшемдерін 2 есе кішірейту арқылы алынады, материалдың тығыздығы өзгермейді. Макетпен бірге тірек құрылымдар да басылады, оларға макеттің өз массасының 10 %-ындай пластик кетеді. 1 кг пластиктің құны 6000 теңге болса, осындай 10 макетке кететін пластик неше теңге тұрады?

• A3300 теңге
• B6600 теңге
• C13200 теңге
• D3000 теңге

Кескін пикселдер торы түрінде сақталатын, сапасын жоғалтпай сығуды қолданатын және мөлдірлікті қолдайтын графикалық формат

• APNG
• BJPEG
• CCDR
• DSVG

Электрондық кестеде ұяшықтардың мәндері берілген: B1 = 3, C1 = 4, D1 = 5, A2 = 2, C2 = 8, D2 = 7, A3 = 6, B3 = 9. B2 ұяшығында =$A2*B$1-C1 формуласы жазылған. Бұл формуланы B2 ұяшығынан C3 ұяшығына көшірді. C3 ұяшығында қандай мән шығады?

• A17
• B2
• C14
• D19

Кескін геометриялық фигуралардың сипаттамасы түрінде сақталатын графикалық файл форматы (векторлық графика)

• AJPEG
• BSVG
• CBMP
• DPNG

HTML-құжатта стильдер мен үш абзац берілген:
<style>
p {color: red;}
.note {color: blue;}
#main {color: green;}
</style>
<p class="note">1</p>
<p id="main" class="note">2</p>
<p>3</p>
Браузер 1, 2 және 3 абзацтарының мәтінін сәйкесінше қандай түспен көрсетеді?

• Aкөк, жасыл, қара
• Bкөк, көк, қызыл
• Cкөк, жасыл, қызыл
• Dқызыл, қызыл, қызыл

HTML-құжатта кесте берілген:
<table border="1">
<tr><td colspan="2">A</td><td>B</td></tr>
<tr><td>C</td><td rowspan="2">D</td><td>E</td></tr>
<tr><td>F</td><td>G</td></tr>
</table>
Браузер кестенің үшінші жолында солдан оңға қарай қандай ұяшықтарды көрсетеді?

• AF, G
• BF, G, D
• CC, D, E
• DF, D, G

Веб-беттегі id атрибуты t және класы note болатын абзац (p элементі) класы box болатын div блогының ішінде орналасқан. Абзацтың style атрибутының мәні: color: black; font-size: 12px. Стильдер кестесінде мына ережелер берілген:

p { color: blue; font-size: 14px; }
.box p { color: green; font-size: 16px; }
p.note { color: red; }
#t { font-size: 20px; }
.box .note { color: purple !important; }

Браузерде осы абзац мәтінінің түсі мен қаріп өлшемі қандай болады?

• Aкүлгін, 20px
• Bқара, 12px
• Cқызыл, 20px
• Dкүлгін, 12px

Информатика кабинетінің электрондық құлпын логикалық схема басқарады. Кіріс сигналдар: A = 1 — мұғалімнің картасы жақындатылған, B = 1 — дұрыс код енгізілген, C = 1 — күзетші қызметтік кілтті бұрған. Есік (F = 1) $F = (A \wedge B) \vee C$ формуласы бойынша ашылады. Мұндағы $\wedge$ — ЖӘНЕ (конъюнкция), $\vee$ — НЕМЕСЕ (дизъюнкция), $\neg$ — ЕМЕС (терістеу). Дабыл (S) есік жабық және қозғалыс датчигі E = 1 мәнін бергенде қосылады: $S = \neg F \wedge E$. Инженер схеманы тек ЖӘНЕ-ЕМЕС элементтерінен жинағысы келеді. Мұндай элементтің екі кірісі бар және ол $\overline{X \wedge Y}$ мәнін шығарады. Оның кірістерін біріктіруге болады, яғни екі кіріске бір сигнал беріледі. Құлып журналында төрт жазба сақталған. 1-жазба: A = 1, B = 0, C = 0, E = 1. 2-жазба: A = 1, B = 1, C = 0, E = 0. 3-жазба: A = 0, B = 0, C = 1, E = 1. 4-жазба: A = 0, B = 1, C = 0, E = 0. Кейін инженер $F' = A \wedge (B \vee C)$ жеңілдетілген формуласын ұсынып, оны бастапқы формуламен салыстырғысы келеді.

Журналдың қай жазбаларында есік ашылды (F = 1)?

• A2 және 4-жазбаларда
• B1 және 3-жазбаларда
• C1 және 4-жазбаларда
• D2 және 3-жазбаларда

Информатика кабинетінің электрондық құлпын логикалық схема басқарады. Кіріс сигналдар: A = 1 — мұғалімнің картасы жақындатылған, B = 1 — дұрыс код енгізілген, C = 1 — күзетші қызметтік кілтті бұрған. Есік (F = 1) $F = (A \wedge B) \vee C$ формуласы бойынша ашылады. Мұндағы $\wedge$ — ЖӘНЕ (конъюнкция), $\vee$ — НЕМЕСЕ (дизъюнкция), $\neg$ — ЕМЕС (терістеу). Дабыл (S) есік жабық және қозғалыс датчигі E = 1 мәнін бергенде қосылады: $S = \neg F \wedge E$. Инженер схеманы тек ЖӘНЕ-ЕМЕС элементтерінен жинағысы келеді. Мұндай элементтің екі кірісі бар және ол $\overline{X \wedge Y}$ мәнін шығарады. Оның кірістерін біріктіруге болады, яғни екі кіріске бір сигнал беріледі. Құлып журналында төрт жазба сақталған. 1-жазба: A = 1, B = 0, C = 0, E = 1. 2-жазба: A = 1, B = 1, C = 0, E = 0. 3-жазба: A = 0, B = 0, C = 1, E = 1. 4-жазба: A = 0, B = 1, C = 0, E = 0. Кейін инженер $F' = A \wedge (B \vee C)$ жеңілдетілген формуласын ұсынып, оны бастапқы формуламен салыстырғысы келеді.

3-жазбадағы және 1-жазбадағы S мәндерін табыңыз (осы ретпен).

• A0 және 0
• B1 және 1
• C0 және 1
• D1 және 0

Информатика кабинетінің электрондық құлпын логикалық схема басқарады. Кіріс сигналдар: A = 1 — мұғалімнің картасы жақындатылған, B = 1 — дұрыс код енгізілген, C = 1 — күзетші қызметтік кілтті бұрған. Есік (F = 1) $F = (A \wedge B) \vee C$ формуласы бойынша ашылады. Мұндағы $\wedge$ — ЖӘНЕ (конъюнкция), $\vee$ — НЕМЕСЕ (дизъюнкция), $\neg$ — ЕМЕС (терістеу). Дабыл (S) есік жабық және қозғалыс датчигі E = 1 мәнін бергенде қосылады: $S = \neg F \wedge E$. Инженер схеманы тек ЖӘНЕ-ЕМЕС элементтерінен жинағысы келеді. Мұндай элементтің екі кірісі бар және ол $\overline{X \wedge Y}$ мәнін шығарады. Оның кірістерін біріктіруге болады, яғни екі кіріске бір сигнал беріледі. Құлып журналында төрт жазба сақталған. 1-жазба: A = 1, B = 0, C = 0, E = 1. 2-жазба: A = 1, B = 1, C = 0, E = 0. 3-жазба: A = 0, B = 0, C = 1, E = 1. 4-жазба: A = 0, B = 1, C = 0, E = 0. Кейін инженер $F' = A \wedge (B \vee C)$ жеңілдетілген формуласын ұсынып, оны бастапқы формуламен салыстырғысы келеді.

$F = (A \wedge B) \vee C$ болса, «есік жабық» шартына, яғни $\neg F$ өрнегіне мәндес өрнек қайсы?

• A$(\neg A \vee \neg B) \wedge \neg C$
• B$(\neg A \wedge \neg B) \vee \neg C$
• C$(\neg A \wedge \neg B) \wedge \neg C$
• D$(\neg A \vee \neg B) \vee \neg C$

Информатика кабинетінің электрондық құлпын логикалық схема басқарады. Кіріс сигналдар: A = 1 — мұғалімнің картасы жақындатылған, B = 1 — дұрыс код енгізілген, C = 1 — күзетші қызметтік кілтті бұрған. Есік (F = 1) $F = (A \wedge B) \vee C$ формуласы бойынша ашылады. Мұндағы $\wedge$ — ЖӘНЕ (конъюнкция), $\vee$ — НЕМЕСЕ (дизъюнкция), $\neg$ — ЕМЕС (терістеу). Дабыл (S) есік жабық және қозғалыс датчигі E = 1 мәнін бергенде қосылады: $S = \neg F \wedge E$. Инженер схеманы тек ЖӘНЕ-ЕМЕС элементтерінен жинағысы келеді. Мұндай элементтің екі кірісі бар және ол $\overline{X \wedge Y}$ мәнін шығарады. Оның кірістерін біріктіруге болады, яғни екі кіріске бір сигнал беріледі. Құлып журналында төрт жазба сақталған. 1-жазба: A = 1, B = 0, C = 0, E = 1. 2-жазба: A = 1, B = 1, C = 0, E = 0. 3-жазба: A = 0, B = 0, C = 1, E = 1. 4-жазба: A = 0, B = 1, C = 0, E = 0. Кейін инженер $F' = A \wedge (B \vee C)$ жеңілдетілген формуласын ұсынып, оны бастапқы формуламен салыстырғысы келеді.

Шығыста $A \wedge B$ алу үшін ЖӘНЕ-ЕМЕС элементтерінің ең аз саны қанша қажет?

• A4 элемент
• B3 элемент
• C1 элемент
• D2 элемент

Информатика кабинетінің электрондық құлпын логикалық схема басқарады. Кіріс сигналдар: A = 1 — мұғалімнің картасы жақындатылған, B = 1 — дұрыс код енгізілген, C = 1 — күзетші қызметтік кілтті бұрған. Есік (F = 1) $F = (A \wedge B) \vee C$ формуласы бойынша ашылады. Мұндағы $\wedge$ — ЖӘНЕ (конъюнкция), $\vee$ — НЕМЕСЕ (дизъюнкция), $\neg$ — ЕМЕС (терістеу). Дабыл (S) есік жабық және қозғалыс датчигі E = 1 мәнін бергенде қосылады: $S = \neg F \wedge E$. Инженер схеманы тек ЖӘНЕ-ЕМЕС элементтерінен жинағысы келеді. Мұндай элементтің екі кірісі бар және ол $\overline{X \wedge Y}$ мәнін шығарады. Оның кірістерін біріктіруге болады, яғни екі кіріске бір сигнал беріледі. Құлып журналында төрт жазба сақталған. 1-жазба: A = 1, B = 0, C = 0, E = 1. 2-жазба: A = 1, B = 1, C = 0, E = 0. 3-жазба: A = 0, B = 0, C = 1, E = 1. 4-жазба: A = 0, B = 1, C = 0, E = 0. Кейін инженер $F' = A \wedge (B \vee C)$ жеңілдетілген формуласын ұсынып, оны бастапқы формуламен салыстырғысы келеді.

$F = (A \wedge B) \vee C$ орнына $F' = A \wedge (B \vee C)$ қолданылса, құлыптың жұмысы қалай өзгереді?

• AКарта мен дұрыс коды бар мұғалім кабинетке кіре алмай қалады
• BКүзетшінің қызметтік кілті мұғалімнің картасынсыз есікті аша алмайды
• CҚозғалыс болмаған кезде дабыл қосыла бастайды
• DЕсік картасыз, тек дұрыс код бойынша ашыла бастайды

Компьютердің қуаты өшірілгеннен кейін жазылған ақпаратты сақтайтын құрылғылар мен тасымалдағыштарды анықтаңыз.

• ASSD-жинақтауыш
• Bпроцессордің кэш-жады
• Cпроцессор регистрлері
• Dқайта жазылатын DVD-RW диск
• EBIOS жазылған ТЖҚ микросхемасы
• Fжедел жад (ЖЖҚ) модулі

$A=1$ және $B=0$ мәндері берілген. Ақиқат (1) мәнін қабылдайтын логикалық өрнектерді анықтаңыз.

• A$\lnot A\lor B$
• B$\lnot(A\land B)$
• C$A\lor B$
• D$A\land\lnot B$
• E$A\land B$
• F$\lnot(A\lor B)$

Мектептің реляциондық деректер қоры мына кестелерден тұрады: StudyGroup(GroupCode, Curator), Student(StudentID, FullName, GroupCode), Exam(ExamID, Subject, ExamDate), Result(StudentID, ExamID, Score). Әр студент тек бір топта оқиды, топта студенттер көп. Студент бірнеше емтихан тапсырады, әр емтиханды көп студент тапсырады, әр емтихан бойынша студенттің бір ғана бағасы бар. Result кестесіндегі бағалар қайталанады. Осы деректер қоры туралы дұрыс тұжырымдарды анықтаңыз.

• AStudent және Exam арасындағы байланыс — «көптеген көпке», ол Result арқылы жүзеге асқан
• BScore өрісін Result кестесінің бастапқы кілті етуге болады, себебі баға жазбаны анықтайды
• CResult кестесінің бастапқы кілтін StudentID және ExamID өрістері құрайды
• DResult кестесіндегі StudentID өрісінің мәндері қайталанбауы тиіс
• EStudent кестесіндегі GroupCode өрісі — сыртқы кілт
• FStudyGroup және Student кестелері арасында «көптеген көпке» байланысы орнатылған

Графикалық редакторда 3D-модель төртбұрышты пирамида пішініндегі полигональды тор түрінде берілген: табаны — шаршы, төрт бүйір жағы — үшбұрыштар. Осы тор туралы дұрыс тұжырымдарды анықтаңыз.

• AТор 6 жақты қамтиды
• BТриангуляциядан кейін тор 6 үшбұрышты жақтан тұрады
• CТриангуляциядан кейін төбелер саны 6-ға дейін артады
• DТор 10 қырды қамтиды
• EТор 5 төбені қамтиды
• FТор 8 қырды қамтиды

HTML-кодтың үзіндісі берілген: <table border="1"><tr><th colspan="2">Оценки</th></tr><tr><td>Алия</td><td>5</td></tr><tr><td rowspan="2">Ерлан</td><td>4</td></tr><tr><td>5</td></tr></table>. Браузер көрсететін кесте туралы дұрыс тұжырымдарды анықтаңыз.

• A«Ерлан» ұяшығы екі жолды алып жатыр
• BКестеде төрт жол бар
• CКестеде үш жол бар
• D«Оценки» ұяшығы екі бағанды алып жатыр
• E<th> тегі кестенің жолын анықтайды
• FКестеде үш баған бар

Жағдайдың сипаттамасы мен оған сәйкес келетін компьютер құрылғысының сәйкестігін орнатыңыз:

Бағдарламалық қамтамасыз ету түрі мен оның міндетінің сәйкестігін орнатыңыз:

Кітапхананың деректер қоры үш кестеден тұрады: Books(ID_book, Title, Author), Readers(ID_reader, Name) және Loans(ID_loan, ID_book, ID_reader, Date). Бастапқы кілттер: ID_book, ID_reader, ID_loan. Бір оқырман көп кітап ала алады, ал бір кітапты әр уақытта әртүрлі оқырмандар алуы мүмкін. Сәйкестікті орнатыңыз:

Электрондық кестедегі ұяшық адресінің жазылуы мен формуланы басқа ұяшықтарға көшіргендегі оның қасиетінің сәйкестігін орнатыңыз:

CSS стильдер кестесінің үзіндісі берілген: p { color: blue; } .note { color: green; } #main p { color: red; }. HTML-құжатта идентификаторы main блок бар, оның ішінде класы note абзац p орналасқан. Шартты браузер көрсететін абзац мәтінінің түсімен сәйкестендіріңіз: