Қазақ хандығының мемлекеттік-әкімшілік құрылымы. Қазақ қоғамының әлеуметтік стратификациясы, экономикасы. Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы: мал шаруашылығы, егіншілік

2 тапсырма, оның 1-і талдаумен · «Жаңа заман» бөлімі

  • Бір жауап · орташа

    XVII ғасырда Орта жүз руынан шыққан қазақ отбасы жұттан бар малынан айырылып, Сырдарияның орта ағысындағы қала маңына қоныстанды және арықты алқаптарда тары мен бидай егетін болды. Осы отбасының жағдайына берілген қай сипаттама дұрыс?

    1. AОлар «тарқандар»: хан мал жоғалтқаны үшін оларды міндеттерден босатып, «ақ сүйек» қатарына көшірді
    2. BОлар «шаруа»-көшпенділер: хандықта егіншілік дамымаған, жерге отырықшылану мүмкін болмаған
    3. CОлар «жатақтар»: малынан айырылған «қара сүйектің» бостандықтағы өкілдері; оңтүстікте егіншілік әдеттегі кәсіп болды
    4. DОлар «құлдар»: малынан айырылған отбасы жеке бас бостандығын жоғалтты, ал хандықта егіншілікпен тек құлдар айналысты
    Жауап пен талдауды көрсету

    Дұрыс жауап

    • CОлар «жатақтар»: малынан айырылған «қара сүйектің» бостандықтағы өкілдері; оңтүстікте егіншілік әдеттегі кәсіп болды

    Талдау

    1-қадам. Қазақ қоғамы «ақ сүйекке» (төре, қожа) және «қара сүйекке» (қатардағы бостандықтағы қауым мүшелері, шаруалар) бөлінді; бөлек топты тәуелді адамдар мен құлдар құрады. 2-қадам. Байлықтың негізі мал болды. Жұттан малынан айырылып, отырықшылыққа көшкен отбасын «жатақ» деп атады. 3-қадам. Жатақтар жеке бас бостандығын сақтады және шығу тегі бойынша «қара сүйекке» жатты. Олар егіншілікпен айналысты немесе жалданып жұмыс істеді. 4-қадам. Суармалы егіншілік Сырдария өңірі мен Оңтүстік Қазақстанда, қалалар маңы мен өзен аңғарларында дамыды, онда тары, бидай, арпа егілді. Сондықтан «жатақтар» туралы сипаттама дұрыс. «Құлдар» туралы нұсқа қате: мал жоғалту бостандықты алып тастамайды, егіншілікпен бостандықтағы адамдар да айналысты. «Тарқандар» туралы нұсқа қате: тарқандық қызмет көрсеткені үшін берілетін жеңілдік еді, ал «ақ сүйек» шығу тегімен анықталды. «Шаруа»-көшпенділер туралы нұсқа қате: хандықта егіншілік пен отырықшылық, әсіресе оңтүстікте, болған.

    1050-тапсырманы ашу

  • Бір жауап · жеңіл

    Шайқастарда ерекше көзге түскен, қайталанған ерліктері үшін беретін атақ

    1. A«ақсақал»
    2. B«таксыр»
    3. C«толу батыр»
    4. D«төре»
    Жауап пен талдауды көрсету

    Дұрыс жауап

    • C«толу батыр»

    Бұл тапсырманың талдауы әзірге жоқ.

    603-тапсырманы ашу

Қазақ хандығының мемлекеттік-әкімшілік құрылымы. Қазақ қоғамының әлеуметтік стратификациясы, экономикасы. Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы: мал шаруашылығы, егіншілік — Қазақстан тарихы пәнінен ҰБТ тапсырмалары талдауымен