3 тапсырма талдаумен · «Мәдениеттің дамуы» бөлімі
Ахмет Байтұрсынұлын қазақ әліпбиін, оқулықтарын және сауат ашу әдістемесін жасаудағы еңбегі үшін қалай атайды?
Дұрыс жауап
Талдау
А. Байтұрсынұлы араб графикасындағы қазақ жазуын реформалады, оқулықтар жазды және сауат ашу әдістемесін жасады. Сондықтан оны «ұлт ұстазы» деп атайды. «Ұлт әкесі» атауы оның қызметіне қатысты емес. Ол ақын ретінде емес, ағартушы ретінде танылды, ал «тұңғыш академик» атауы оған берілмеген.
Қазақ жазуы латын әліпбиінен орыс графикасы негізіндегі жаңа әліпбиге қай жылы көшірілді?
Дұрыс жауап
Талдау
1920-жылдары қазақ жазуы араб әліпбиін пайдаланды, кейін латын жазуына көшірілді: 1929 жылы латын әліпбиі ресми енгізілді. 1940 жылы оны орыс графикасы (кирилл) негізіндегі әліпби алмастырды. Сондықтан дұрыс жауап «1940 жыл». «1929 жыл» латын әліпбиінің енгізілуіне, «1924 жыл» араб жазуын түзету кезеңіне, «1946 жыл» Қазақ КСР Ғылым академиясының құрылуына қатысты.
1946 жылы құрылған Қазақ КСР Ғылым академиясының тұңғыш президенті болып сайланған тұлға
Дұрыс жауап
Талдау
Қазақ КСР Ғылым академиясы 1946 жылы КСРО ҒА Қазақстан филиалының негізінде құрылды. Оның тұңғыш президенті болып геолог Қ. Сәтбаев сайланды, ол қазақстандық ғылымның дамуына зор үлес қосты. «Ә. Марғұлан» – тарихшы, археолог, «М. Әуезов» – жазушы, әдебиеттанушы, «А. Байтұрсынұлы» – «ұлт ұстазы», ағартушы, тілші. Олар академияның президенті болған жоқ.