Тарихшы Орта жүздегі (1822) және Кіші жүздегі (1824) патша реформаларын салыстырады. Хандық билік жойылғаннан кейін енгізілген басқару жүйелерінің қайсысы дұрыс көрсетілген?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- AОрта жүзде – сайланатын аға сұлтандары бар сыртқы округтер, Кіші жүзде – тағайындалатын сұлтан-билеушілері бар үш бөлік
Талдау
1822 жылғы «Сібір қырғыздары туралы жарғы» (М. Сперанский) бойынша Орта жүзде хандық билік жойылып, аумақ сыртқы округтерге бөлінді. Оларды аға сұлтан басқаратын округтік приказ билеп, аға сұлтанды сұлтандар үш жылға сайлады, ал округтер Омбы билігіне бағынды. Кіші жүзде 1824 жылғы реформа (П. Эссен) бойынша хандық билік жойылып, жүз үш бөлікке (батыс, орта, шығыс) бөлінді, оларды Орынбор әскери губернаторы тағайындайтын билеуші сұлтандар басқарды. Сондықтан үш жылға сайланатын аға сұлтаны бар округтер Орта жүзге, ал тағайындалатын билеуші сұлтандары бар үш бөлік Кіші жүзге сәйкес келеді. Ханның сақталуы туралы нұсқа дұрыс емес, себебі хан атағы жойылды. Жүздер арасында жүйелері ауыстырылған нұсқа қате, өйткені схемалар шатастырылған. Билік билерге көшті деген нұсқа қате, өйткені бақылау патша әкімшілігінде қалды.