Сынақ ҰБТ: Қазақ әдебиеті, 2-нұсқа

Қалды: 80:00

Барлығы 40 тапсырма, 80 минут. Баллдар ҰБТ ережесі бойынша есептеледі, қорытынды мен талдауды келесі бет көрсетеді.

Жауаптар өздігінен сақталады — нұсқаға қайта оралуға болады.

1-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Орхон-Енисей ескерткіштері туралы дұрыс тұжырым:

2-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Аяз би» ертегісінің негізгі идеясы

3-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Қобыланды батыр» және «Қыз Жібек» жырларын жанрлық-мазмұндық тұрғыдан салыстырғанда, «Қыз Жібек» жырына тән ерекшелік қайсы?

4-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Асан қайғы өз халқына жайлы қоныс іздеп, жер кезіп, жерлерге сын айтқан. Ол іздеген аңызға айналған құтты мекен қалай аталады?

5-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Қоғалы көлдер, қом сулар» толғауының авторы

6-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Ш. Қанайұлының «Зар заман» толғауының негізгі мазмұны

7-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

М. Өтемісұлының «Мен, мен, мен едім» өлеңінің өзекті идеясы

8-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Ш.Уәлиханның «Ыстықкөл күнделігі» шығармасының жанрлық түрі

9-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Ы.Алтынсариннің «Атымтай жомарт» әңгімесінде отын теріп жүрген кедейдің Атымтайға айтқан сөзінің мәні қандай?

10-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

А.Құнанбаевтың «Өлең – сөздің патшасы, сөз сарасы» өлеңінің алғашқы тармағын жалғастыратын жол:

11-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

А. Құнанбаевтың қара сөздері туралы дұрыс тұжырымды көрсетіңіз.

12-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

А. Байтұрсынұлының «Егіннің бастары» мысалында дәні толған бас иіліп, бос бас көкке қарап тік тұрады. Осы мысалдағы дәні толған бастың бейнесіне баламалы жағдайды анықтаңыз.

13-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

І. Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасындағы Құлагер – кімнің аты?

14-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Қазақ әдебиетіндегі тұңғыш роман болып саналатын шығарма

15-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Б. Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа» шығармасының жанры

16-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Аққулар ұйықтағанда» поэмасының авторы

17-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Автор, шығарма және жанр дұрыс сәйкестендірілген жауапты көрсетіңіз.

18-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

М. Әуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясындағы Құнанбай мен Абай арасындағы идеялық қарама-қайшылықтың түйінін дұрыс көрсеткен жауапты анықтаңыз.

19-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Ш. Айтматовтың «Алғашқы ұстаз» повесінде оқиғаны кім баяндайды және Дүйшен Алтынайдың тағдырында қандай рөл атқарады?

20-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Жазушылар мен ақынның шығармалары дұрыс сәйкестендірілген қатарды табыңыз.

21-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Т. Нұрмағамбетовтың «Анасын сағынған бала» және Н. Ақыштың «Нағыз әже қайда» шығармаларын салыстырғанда, екеуіне ортақ өзекті идеялық-тақырыптық бағыт қайсы?

22-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Қ. Әбдіқадыровтың «Қажымұқан» шығармасындағы басты кейіпкердің өмірлік жолы мен қызметіне сәйкес келетін сипаттама

23-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Бауыр», «Айдағы жасырынбақ» және «Дабыл» шығармалары мен олардың авторларының сәйкестігі дұрыс көрсетілген жолды табыңыз.

24-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Ш.Құсайыновтың «Томирис» шығармасындағы оқиғалардың тарихи сюжетке сәйкес дұрыс реттілігін көрсетіңіз.

25-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

С. Елубайдың «Жалған дүние» және Т. Әсемқұловтың «Бекторының қазынасы» шығармаларының ортақ идеясы қайсы?

26-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

Күздің сұрғылт кеші еді. Ескі үйдің терезесінен қызғылт сәуле түсіп, қабырғаға ілулі тұрған домбыраның сызат түскен қақпағын жарықтандырды. Шәкір үйге асыға кіріп, босағада тоқтап қалды. Қария Дәулет күй тартып отыр екен. Қолы дірілдейді, бірақ шертісі тап-таза, әр пернеден терең үн шығады. Шәкір бұл күйді бұрын естімеген. «Бұл не күй, ата?» – деді ол. «Бұл – «Қайтпаған қарлығаш». Жетпіс жыл бұрын құрбым Омарға арнап шығарғанмын. Ол соғыстан оралмады», – деді қария, көзін домбырадан алмай. Шәкір ыңғайсызданып, қалпағын қолында тұмшалады. Өзі аудандық байқауға дайындалып жүрген, күйшілер жарысында жүлде алудан басқа ештеңені ойламайтын. «Мен бір күйді екі күнде жаттап алдым, ата, қазір қатесіз тартамын», – деді ол мақтана. Қария жымиды: «Саусақ жаттайды, балам, ал күйді жүрек сезінуі керек. Күйдің үнін құлақ емес, жүрек естиді». Содан кейін домбырасын Шәкірге ұсынды. Шәкір бір шертіп, қолын тартып алды: ішек бұрынғыдай емес, сыздап тұрғандай көрінді. Ол күйді баяу, тіпті жиі үзіліс жасап тарта бастады. Үйдің іші мүлдем тына қалды. Қария көзін жұмды, ал сыртта жел қайыңның соңғы жапырағын жұлып әкетті. Шәкір күйді бітіргенде, өз қолына таңдана қарады. Ол бұл жолы жүлде туралы ойламаған еді.

Қария Дәулет «Қайтпаған қарлығаш» күйін кімге арнап шығарған?

27-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

Күздің сұрғылт кеші еді. Ескі үйдің терезесінен қызғылт сәуле түсіп, қабырғаға ілулі тұрған домбыраның сызат түскен қақпағын жарықтандырды. Шәкір үйге асыға кіріп, босағада тоқтап қалды. Қария Дәулет күй тартып отыр екен. Қолы дірілдейді, бірақ шертісі тап-таза, әр пернеден терең үн шығады. Шәкір бұл күйді бұрын естімеген. «Бұл не күй, ата?» – деді ол. «Бұл – «Қайтпаған қарлығаш». Жетпіс жыл бұрын құрбым Омарға арнап шығарғанмын. Ол соғыстан оралмады», – деді қария, көзін домбырадан алмай. Шәкір ыңғайсызданып, қалпағын қолында тұмшалады. Өзі аудандық байқауға дайындалып жүрген, күйшілер жарысында жүлде алудан басқа ештеңені ойламайтын. «Мен бір күйді екі күнде жаттап алдым, ата, қазір қатесіз тартамын», – деді ол мақтана. Қария жымиды: «Саусақ жаттайды, балам, ал күйді жүрек сезінуі керек. Күйдің үнін құлақ емес, жүрек естиді». Содан кейін домбырасын Шәкірге ұсынды. Шәкір бір шертіп, қолын тартып алды: ішек бұрынғыдай емес, сыздап тұрғандай көрінді. Ол күйді баяу, тіпті жиі үзіліс жасап тарта бастады. Үйдің іші мүлдем тына қалды. Қария көзін жұмды, ал сыртта жел қайыңның соңғы жапырағын жұлып әкетті. Шәкір күйді бітіргенде, өз қолына таңдана қарады. Ол бұл жолы жүлде туралы ойламаған еді.

Қарияның «Саусақ жаттайды, балам, ал күйді жүрек сезінуі керек» деген сөзінің мағынасы қандай?

28-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

Күздің сұрғылт кеші еді. Ескі үйдің терезесінен қызғылт сәуле түсіп, қабырғаға ілулі тұрған домбыраның сызат түскен қақпағын жарықтандырды. Шәкір үйге асыға кіріп, босағада тоқтап қалды. Қария Дәулет күй тартып отыр екен. Қолы дірілдейді, бірақ шертісі тап-таза, әр пернеден терең үн шығады. Шәкір бұл күйді бұрын естімеген. «Бұл не күй, ата?» – деді ол. «Бұл – «Қайтпаған қарлығаш». Жетпіс жыл бұрын құрбым Омарға арнап шығарғанмын. Ол соғыстан оралмады», – деді қария, көзін домбырадан алмай. Шәкір ыңғайсызданып, қалпағын қолында тұмшалады. Өзі аудандық байқауға дайындалып жүрген, күйшілер жарысында жүлде алудан басқа ештеңені ойламайтын. «Мен бір күйді екі күнде жаттап алдым, ата, қазір қатесіз тартамын», – деді ол мақтана. Қария жымиды: «Саусақ жаттайды, балам, ал күйді жүрек сезінуі керек. Күйдің үнін құлақ емес, жүрек естиді». Содан кейін домбырасын Шәкірге ұсынды. Шәкір бір шертіп, қолын тартып алды: ішек бұрынғыдай емес, сыздап тұрғандай көрінді. Ол күйді баяу, тіпті жиі үзіліс жасап тарта бастады. Үйдің іші мүлдем тына қалды. Қария көзін жұмды, ал сыртта жел қайыңның соңғы жапырағын жұлып әкетті. Шәкір күйді бітіргенде, өз қолына таңдана қарады. Ол бұл жолы жүлде туралы ойламаған еді.

Шәкірдің соңғы күйді орындауына қарап қандай қорытынды жасауға болады?

29-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

Күздің сұрғылт кеші еді. Ескі үйдің терезесінен қызғылт сәуле түсіп, қабырғаға ілулі тұрған домбыраның сызат түскен қақпағын жарықтандырды. Шәкір үйге асыға кіріп, босағада тоқтап қалды. Қария Дәулет күй тартып отыр екен. Қолы дірілдейді, бірақ шертісі тап-таза, әр пернеден терең үн шығады. Шәкір бұл күйді бұрын естімеген. «Бұл не күй, ата?» – деді ол. «Бұл – «Қайтпаған қарлығаш». Жетпіс жыл бұрын құрбым Омарға арнап шығарғанмын. Ол соғыстан оралмады», – деді қария, көзін домбырадан алмай. Шәкір ыңғайсызданып, қалпағын қолында тұмшалады. Өзі аудандық байқауға дайындалып жүрген, күйшілер жарысында жүлде алудан басқа ештеңені ойламайтын. «Мен бір күйді екі күнде жаттап алдым, ата, қазір қатесіз тартамын», – деді ол мақтана. Қария жымиды: «Саусақ жаттайды, балам, ал күйді жүрек сезінуі керек. Күйдің үнін құлақ емес, жүрек естиді». Содан кейін домбырасын Шәкірге ұсынды. Шәкір бір шертіп, қолын тартып алды: ішек бұрынғыдай емес, сыздап тұрғандай көрінді. Ол күйді баяу, тіпті жиі үзіліс жасап тарта бастады. Үйдің іші мүлдем тына қалды. Қария көзін жұмды, ал сыртта жел қайыңның соңғы жапырағын жұлып әкетті. Шәкір күйді бітіргенде, өз қолына таңдана қарады. Ол бұл жолы жүлде туралы ойламаған еді.

«Сыртта жел қайыңның соңғы жапырағын жұлып әкетті» деген сөйлем мәтінде қандай қызмет атқарады?

30-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

Күздің сұрғылт кеші еді. Ескі үйдің терезесінен қызғылт сәуле түсіп, қабырғаға ілулі тұрған домбыраның сызат түскен қақпағын жарықтандырды. Шәкір үйге асыға кіріп, босағада тоқтап қалды. Қария Дәулет күй тартып отыр екен. Қолы дірілдейді, бірақ шертісі тап-таза, әр пернеден терең үн шығады. Шәкір бұл күйді бұрын естімеген. «Бұл не күй, ата?» – деді ол. «Бұл – «Қайтпаған қарлығаш». Жетпіс жыл бұрын құрбым Омарға арнап шығарғанмын. Ол соғыстан оралмады», – деді қария, көзін домбырадан алмай. Шәкір ыңғайсызданып, қалпағын қолында тұмшалады. Өзі аудандық байқауға дайындалып жүрген, күйшілер жарысында жүлде алудан басқа ештеңені ойламайтын. «Мен бір күйді екі күнде жаттап алдым, ата, қазір қатесіз тартамын», – деді ол мақтана. Қария жымиды: «Саусақ жаттайды, балам, ал күйді жүрек сезінуі керек. Күйдің үнін құлақ емес, жүрек естиді». Содан кейін домбырасын Шәкірге ұсынды. Шәкір бір шертіп, қолын тартып алды: ішек бұрынғыдай емес, сыздап тұрғандай көрінді. Ол күйді баяу, тіпті жиі үзіліс жасап тарта бастады. Үйдің іші мүлдем тына қалды. Қария көзін жұмды, ал сыртта жел қайыңның соңғы жапырағын жұлып әкетті. Шәкір күйді бітіргенде, өз қолына таңдана қарады. Ол бұл жолы жүлде туралы ойламаған еді.

Үзіндінің негізгі ойымен ең жақын мағыналас мақал қайсы?

31-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Шешендік сөз бен оның авторы, сондай-ақ сол би өкілі болған жүз дұрыс сәйкестендірілген нұсқа(-лар)

32-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Жыраулар поэзиясындағы шығарманың авторы мен мазмұндық сипаты дұрыс көрсетілген нұсқа(-лар)

33-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

М. Өтемісұлының «Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны», «Мен, мен, мен едім», «Бағаналы терек» өлеңдері мен шығармашылығына сәйкес келетін тұжырым(дар)

34-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Ы.Алтынсариннің шығармалары мен олардың негізгі идеясы дұрыс сәйкестендірілген нұсқа(-лар)

35-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Шығарма мен оның авторы дұрыс сәйкестендірілген нұсқа(-лар)

36-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Жыраулар поэзиясындағы шығармаларды олардың авторы мен мазмұнына қарай сәйкестендіріңіз.

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. «Еңсегей бойлы Ер Есім»

2. «Қазтуғанның қонысымен қоштасуы»

37-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Шығармаларды олардың мазмұны мен идеялық бағытына қарай сәйкестендіріңіз.

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. Ш. Уәлихановтың «Ыстықкөл күнделігі»

2. С. Торайғыровтың «Шәкірт ойы»

38-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

А. Құнанбаевтың қара сөздерін олардың негізгі мазмұнымен сәйкестендіріңіз.

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. «Бірінші сөз»

2. «Он жетінші сөз»

39-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Т. Айбергеновтің «Сағыныш» өлеңі мен Б. Соқпақбаевтың «Менің атым – Қожа» шығармасын жанры және мазмұны бойынша сәйкестендіріңіз.

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. Т. Айбергенов «Сағыныш»

2. Б. Соқпақбаев «Менің атым – Қожа»

40-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Шығармаларды олардың авторларымен сәйкестендіріңіз.

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. «Қаһар» романы

2. «Аңыздың ақыры» повесі