Сынақ ҰБТ: Қазақ әдебиеті, 4-нұсқа

Қалды: 80:00

Барлығы 40 тапсырма, 80 минут. Баллдар ҰБТ ережесі бойынша есептеледі, қорытынды мен талдауды келесі бет көрсетеді.

Жауаптар өздігінен сақталады — нұсқаға қайта оралуға болады.

1-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Күлтегін» жырының (ескерткішінің) мәтінін жазған автор

2-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Аяз би» ертегісінде Аяз бидің сандығында ескі киімдерін сақтауының себебі

3-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Қыз Жібек» жырында Төлегенді өлтірген кейіпкер мен оның кегін алған кейіпкер қай жауапта дұрыс көрсетілген?

4-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Жиембет жыраудың «Еңсегей бойлы Ер Есім» толғауында қай хан мадақталады?

5-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Үзіндінің сипаттамасы: жырау қоғалы көлдер мен Жайық жағасын сағынышпен еске алады, туған жерден алыстағанын айтады. Сонымен қатар ер азаматтың парызы – жорықта қаза тапса да, ел мен жер үшін күресу деп түйеді. Бұл қай жыраудың шығармасына тән және оның басты сарыны қандай?

6-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

М. Өтемісұлының «Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны» өлеңіндегі ақынның басты ұстанымы

7-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Ш.Уәлихановтың «Ыстықкөл күнделігі» шығармасында суреттелетін негізгі мазмұн

8-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Ы.Алтынсариннің «Қазақ хрестоматиясына» енген үш шығарманың басты тәрбиелік идеясына қарай дұрыс сәйкестікті көрсетіңіз.

9-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

А.Құнанбаевтың «Ғылым таппай мақтанба» өлеңінде «адам болам десеңіз» асық болуға кеңес берілген бес нәрсенің дұрыс тізімі

10-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

А. Құнанбаевтың қара сөздер жинағына енген сөздердің жалпы саны қанша?

11-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

А.Байтұрсынұлының «Егіннің бастары» шығармасы енген жинақ

12-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Ж. Аймауытовтың «Ақбілек» романындағы басты тақырып

13-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

І. Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасындағы Құлагер бейнесінің көркемдік қызметі мен поэманың идеялық өзегін дұрыс сипаттайтын тұжырымды анықтаңыз.

14-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Қазақ әдебиетіндегі тұңғыш роман

15-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

М. Мақатаевтың «Аққулар ұйықтағанда» шығармасының жанры

16-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

М. Әуезовтің «Көксерек» әңгімесі мен М. Шахановтың «Нарынқұм зауалы» шығармасында ортақ көтерілген басты мәселе қайсы?

17-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Тортай мінер ақбоз ат» повесінің авторы кім?

18-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Абай жолы», «Қаһар», «Аңыздың ақыры» шығармаларының авторлары сәйкесінше дұрыс көрсетілген жолды табыңыз.

19-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Ш. Айтматовтың «Алғашқы ұстаз» повесінде Дүйшеннің арқасында оқуға барып, кейін академик болған шәкірті

20-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Анасын сағынған бала» шығармасының авторы

21-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Прописка» шығармасының авторы

22-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Айдағы жасырынбақ» шығармасының авторы

23-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Ш.Құсайынов «Томирис» драмасында массагет патшайымы Томирис парсы патшасы Кирдің неке ұсынысынан бас тартады. Ұлы Спаргапис тұтқында қаза тапқаннан кейін де ол соғысты тоқтатпай, жауды жеңеді. Осы оқиғалар желісі арқылы автор көтерген басты идея қайсы?

24-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

«Бекторының қазынасы» шығармасының авторы кім?

25-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Қ. Мұхамбетқалиұлының «Тар кезең» шығармасының атауында «тар» сөзі кеңістіктік белгіні дерексіз уақыт ұғымына көшіріп тұр. Осы көркемдік тәсілді дұрыс анықтаңыз.

26-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

XIX ғасырдағы қазақ поэзиясында «зар заман» деп аталатын ағым пайда болды. Бұл ағымның өкілдері – Шортанбай Қанайұлы, Дулат Бабатайұлы және Мұрат Мөңкеұлы. Олар өлеңдерінде заманның тарылғанын, елдің ынтымағы кеткенін, ата-баба жерінің қолдан шыға бастағанын жоқтау үнімен жеткізді. Шортанбай «Зар заман» толғауында бұрынғы әділ, адал адамдардың орнына жалған сөйлеп, тек пайданы көздейтіндердің көбейгенін сынайды. Мұрат Мөңкеұлы «Сарыарқа» жырында ата-баба мекенін сағына еске алса, «Үш қиян» толғауында ел тағдырына алаңдаушылық басым. Нысанбай жырау «Кенесары-Наурызбай» жырында ұлт-азаттық көтеріліс батырларын мадақтайды, яғни оның үні – жоқтау емес, ерлікті паш ету. Ал Сүйінбай Аронұлы мен Қатағанның айтысы мүлде басқа сипатта: онда екі ақын бір-біріне сөз тастап, жүйріктігі мен тапқырлығын сынға салады. Сөйтіп, XIX ғасыр поэзиясында жоқтау, ерлікті жырлау және сөз сайысы қатар өмір сүрді.

Мәтін бойынша, Шортанбайдың «Зар заман» толғауында сыналатын құбылыс қайсы?

27-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

XIX ғасырдағы қазақ поэзиясында «зар заман» деп аталатын ағым пайда болды. Бұл ағымның өкілдері – Шортанбай Қанайұлы, Дулат Бабатайұлы және Мұрат Мөңкеұлы. Олар өлеңдерінде заманның тарылғанын, елдің ынтымағы кеткенін, ата-баба жерінің қолдан шыға бастағанын жоқтау үнімен жеткізді. Шортанбай «Зар заман» толғауында бұрынғы әділ, адал адамдардың орнына жалған сөйлеп, тек пайданы көздейтіндердің көбейгенін сынайды. Мұрат Мөңкеұлы «Сарыарқа» жырында ата-баба мекенін сағына еске алса, «Үш қиян» толғауында ел тағдырына алаңдаушылық басым. Нысанбай жырау «Кенесары-Наурызбай» жырында ұлт-азаттық көтеріліс батырларын мадақтайды, яғни оның үні – жоқтау емес, ерлікті паш ету. Ал Сүйінбай Аронұлы мен Қатағанның айтысы мүлде басқа сипатта: онда екі ақын бір-біріне сөз тастап, жүйріктігі мен тапқырлығын сынға салады. Сөйтіп, XIX ғасыр поэзиясында жоқтау, ерлікті жырлау және сөз сайысы қатар өмір сүрді.

Мәтін мазмұнына сай Мұрат Мөңкеұлының «Сарыарқа» және «Үш қиян» шығармаларындағы басым сарынды дұрыс көрсеткен жұпты табыңыз.

28-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

XIX ғасырдағы қазақ поэзиясында «зар заман» деп аталатын ағым пайда болды. Бұл ағымның өкілдері – Шортанбай Қанайұлы, Дулат Бабатайұлы және Мұрат Мөңкеұлы. Олар өлеңдерінде заманның тарылғанын, елдің ынтымағы кеткенін, ата-баба жерінің қолдан шыға бастағанын жоқтау үнімен жеткізді. Шортанбай «Зар заман» толғауында бұрынғы әділ, адал адамдардың орнына жалған сөйлеп, тек пайданы көздейтіндердің көбейгенін сынайды. Мұрат Мөңкеұлы «Сарыарқа» жырында ата-баба мекенін сағына еске алса, «Үш қиян» толғауында ел тағдырына алаңдаушылық басым. Нысанбай жырау «Кенесары-Наурызбай» жырында ұлт-азаттық көтеріліс батырларын мадақтайды, яғни оның үні – жоқтау емес, ерлікті паш ету. Ал Сүйінбай Аронұлы мен Қатағанның айтысы мүлде басқа сипатта: онда екі ақын бір-біріне сөз тастап, жүйріктігі мен тапқырлығын сынға салады. Сөйтіп, XIX ғасыр поэзиясында жоқтау, ерлікті жырлау және сөз сайысы қатар өмір сүрді.

Нысанбай жыраудың «Кенесары-Наурызбай» жыры мәтінде аталған зар заман ақындарының шығармаларынан неғұрлым нені бөлек көрсетеді?

29-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

XIX ғасырдағы қазақ поэзиясында «зар заман» деп аталатын ағым пайда болды. Бұл ағымның өкілдері – Шортанбай Қанайұлы, Дулат Бабатайұлы және Мұрат Мөңкеұлы. Олар өлеңдерінде заманның тарылғанын, елдің ынтымағы кеткенін, ата-баба жерінің қолдан шыға бастағанын жоқтау үнімен жеткізді. Шортанбай «Зар заман» толғауында бұрынғы әділ, адал адамдардың орнына жалған сөйлеп, тек пайданы көздейтіндердің көбейгенін сынайды. Мұрат Мөңкеұлы «Сарыарқа» жырында ата-баба мекенін сағына еске алса, «Үш қиян» толғауында ел тағдырына алаңдаушылық басым. Нысанбай жырау «Кенесары-Наурызбай» жырында ұлт-азаттық көтеріліс батырларын мадақтайды, яғни оның үні – жоқтау емес, ерлікті паш ету. Ал Сүйінбай Аронұлы мен Қатағанның айтысы мүлде басқа сипатта: онда екі ақын бір-біріне сөз тастап, жүйріктігі мен тапқырлығын сынға салады. Сөйтіп, XIX ғасыр поэзиясында жоқтау, ерлікті жырлау және сөз сайысы қатар өмір сүрді.

Мәтін бойынша «зар заман» ағымының өкілдері қай қатарда дұрыс аталған?

30-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

XIX ғасырдағы қазақ поэзиясында «зар заман» деп аталатын ағым пайда болды. Бұл ағымның өкілдері – Шортанбай Қанайұлы, Дулат Бабатайұлы және Мұрат Мөңкеұлы. Олар өлеңдерінде заманның тарылғанын, елдің ынтымағы кеткенін, ата-баба жерінің қолдан шыға бастағанын жоқтау үнімен жеткізді. Шортанбай «Зар заман» толғауында бұрынғы әділ, адал адамдардың орнына жалған сөйлеп, тек пайданы көздейтіндердің көбейгенін сынайды. Мұрат Мөңкеұлы «Сарыарқа» жырында ата-баба мекенін сағына еске алса, «Үш қиян» толғауында ел тағдырына алаңдаушылық басым. Нысанбай жырау «Кенесары-Наурызбай» жырында ұлт-азаттық көтеріліс батырларын мадақтайды, яғни оның үні – жоқтау емес, ерлікті паш ету. Ал Сүйінбай Аронұлы мен Қатағанның айтысы мүлде басқа сипатта: онда екі ақын бір-біріне сөз тастап, жүйріктігі мен тапқырлығын сынға салады. Сөйтіп, XIX ғасыр поэзиясында жоқтау, ерлікті жырлау және сөз сайысы қатар өмір сүрді.

Мәтін бойынша Сүйінбай Аронұлы мен Қатағанның айтысына тән басты белгі қайсы?

31-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Ежелгі дәуір әдебиетінің шығармалары мен олардың сипаты туралы дұрыс тұжырым(дар)

32-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Шығарма мен автор, сондай-ақ «Абай жолы» романындағы кейіпкер мен оның Абайға қатысы дұрыс сәйкестендірілген нұсқа(-лар)

33-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Т. Нұрмағамбетовтің «Анасын сағынған бала» және Н. Ақыштың «Нағыз әже қайда» шығармаларында көтерілетін мәселелерге сәйкес нұсқа(-лар)

34-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Шығарма мен оның авторы дұрыс сәйкестендірілген нұсқа(-лар)

35-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Шығарма мен оның авторы дұрыс сәйкестендірілген нұсқа(-лар)

36-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

«Қобыланды батыр» және «Қыз Жібек» жырларындағы кейіпкерлерді олардың сипаттамасымен сәйкестендіріңіз.

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. Тайбурыл («Қобыланды батыр»)

2. Бекежан («Қыз Жібек»)

37-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Шығармаларды олардың авторларымен сәйкестендіріңіз.

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. «Бауыр» әңгімесі

2. «Айдағы жасырынбақ» әңгімесі

38-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Ш. Құсайыновтың «Томирис» шығармасындағы кейіпкерлерді олардың сипаттамасымен сәйкестендіріңіз.

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. Томирис

2. Кир

39-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

С. Елубайдың «Жалған дүние» және Т. Әсемқұловтың «Бекторының қазынасы» шығармаларын олардың негізгі идеялық мазмұнымен сәйкестендіріңіз.

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. С. Елубай «Жалған дүние»

2. Т. Әсемқұлов «Бекторының қазынасы»

40-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Қ. Мұхамбетқалиұлының «Тар кезең» шығармасына қатысты мәліметтерді сәйкестендіріңіз.

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. «Тар кезең» шығармасының авторы

2. Қ. Мұхамбетқалиұлының қаламынан шыққан туынды