Қалды: 80:00
Барлығы 40 тапсырма, 80 минут. Баллдар ҰБТ ережесі бойынша есептеледі, қорытынды мен талдауды келесі бет көрсетеді.
Жауаптар өздігінен сақталады — нұсқаға қайта оралуға болады.
Орхон-Енисей жазбаларының сырын 1893 жылы ашып, оқыған дат ғалымы
«Аяз би» ертегісінде Аяз өзінің кедейлік кезінен естелік ретінде сандықта сақтап жүрген заттары
«Қыз Жібек» жырында Төлегеннің інісі болып, Бекежаннан кек алған, кейін Жібекпен тұрмыс құрған кейіпкер
Жыраулар поэзиясындағы шығарма мен оның тақырыптық-идеялық бағытының дұрыс сәйкестендірілген жұбын көрсетіңіз.
Бұқар жыраудың «Әй, Абылай, Абылай» толғауы кімге арналған?
Махамбет Өтемісұлының «Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны», «Мен, мен, мен едім» өлеңдеріндегі лирикалық қаһарманның ортақ сипаты қандай?
С. Торайғыровтың «Шығамын тірі болсам адам болып» өлеңінің басты идеясы
Ы.Алтынсариннің «Атымтай жомарт» әңгімесіндегі басты кейіпкердің басты қасиеті
Абайдың «Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін» өлеңіндегі лирикалық қаһарманның поэзияға көзқарасы мен өлеңін кімге арнайтыны туралы дұрыс тұжырымды анықта.
Мәтін үзіндісінде автор бірінші жақтан сөйлейді. Онда сюжет те, өлең өлшемі де жоқ. Автор жалқаулық пен жалғандықты сынайды, оқырманға тікелей жүгініп, ғылым-білімге, еңбекке және адамгершілікке шақырады. Осы белгілер қай шығармаға тән?
Жамбыл Жабаевтың шығармасы
Жүсіпбек Аймауытовтың «Ақбілек» шығармасының жанры
І. Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасында Құлагердің жарыстағы даңқты жеңісі, содан кейінгі сатқын өлімі және Ақанның жоқтауы бір желіге тізілген. Осы композициялық құрылымның басты көркемдік мақсатын анықтаңыз.
М. Дулатовтың «Бақытсыз Жамал» шығармасының қазақ әдебиетіндегі орны қандай?
Б. Соқпақбаевтың «Менің атым – Қожа» повесіндегі Қожа бейнесі арқылы автор көтерген басты идея қайсы?
М.Мақатаевтың «Аққулар ұйықтағанда» поэмасындағы оқиға мен шығарманың негізгі идеясын дұрыс көрсеткен жауап
М. Әуезовтің «Көксерек» әңгімесінің басты кейіпкері – Көксерек қандай жануар?
«Ұшқан ұя» повесінің авторы
М. Әуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясының құрылымы мен идеялық мазмұны туралы тұжырымдардың қайсысы дұрыс?
Ш.Айтматовтың «Алғашқы ұстаз» повесінде Дүйшен ауыл балаларына алғаш рет сабақ берген орын
Оқушы Ұ. Есдәулетовтің «Біз түркілерміз» өлеңін талдап, үш бақылау жасады: 1) лирикалық кейіпкер жеке басының емес, көпшіліктің атынан «біз» деп сөйлейді; 2) өлеңде түркі халықтарының ортақ тарихы мен тамыры еске алынады; 3) өлеңнің сарыны мақтаныш пен үлкен жауапкершілікке толы. Осы бақылаулардан шығатын өлеңнің негізгі идеясын дұрыс қорытындылайтын тұжырымды таңдаңыз.
«Нағыз әже қайда» шығармасының авторы
«Айдағы жасырынбақ» шығармасының авторы
Ш.Құсайынов «Томирис» драмасындағы массагеттер патшайымы Томирис пен оның ұлы Спарғапысты соғыста айла-тәсілмен тұтқынға түсірген парсы патшасы кім?
Қ. Мұхамбетқалиұлының «Тар кезең» шығармасы қазақ әдебиетінің қай кезеңіне жатады?
Қазақ шешендік өнері – халық ауыз әдебиетінің ерекше саласы. Майқы би мен Мөңке бидің, Әнет бабаның, Төле бидің, Қазыбек бидің, Әйтеке бидің сөздері ұрпақтан-ұрпаққа ауызша жетті. Би сөзінің басты ерекшелігі – аз сөзбен көп ойды жеткізу. Шешен дауды шешкенде алдымен екі жақты да түгел тыңдайды, содан кейін мақал-мәтелге, теңеуге сүйеніп, түйінді сөзін айтады. Бидің мақсаты – біреуді жеңу емес, жанжалды тоқтатып, елдің берекесін сақтау.Төменде оқу мақсатында құрастырылған мысал келтірілген. Бір өзен бойында екі ауыл отырған. Жоғарғы ауыл өзеннің басындағы егістікті суарады, төменгі ауыл өзеннің төменгі жағында мал суарады. Құрғақ жылы жоғарғы ауыл суды бөгеп алып, төменгі ауылдың малы сусыз қалған. Төменгі ауыл: «Су – Құдайдың берген несібесі, оны бөгеуге болмайды», – десе, жоғарғы ауыл: «Егінді суармасақ, қыста не жейміз?» – деген. Би екі жақтың сөзін түгел тыңдап болып: «Егін де – ырыс, мал да – ырыс. Бір ырысты екіншісіне құрбан етпеңдер. Бөгет аптаның үш күні жабық, төрт күні ашық тұрсын. Жабық күні су егістікке барады, ашық күні төменге ағады. Бөгетті екі ауылдан бір-бір адам кезекпен қарасын», – деген. Екі жақ келісіп, ренжіспей тарасқан.
Мәтін бойынша, би сөзінің басты ерекшелігі қандай?
Мәтінге сәйкес, билердің дау шешудегі негізгі мақсаты қандай?
Бидің «Бір ырысты екіншісіне құрбан етпеңдер» деген сөзінің мағынасы қандай?
Би айтқан кесте бойынша бөгет 14 күн ішінде неше күн ашық тұрады?
Жоғарғы ауыл төменгі ауылдан өзгеше қандай дәлел келтіріп, суды бөгеуін негіздеді?
«Аяз би» ертегісіндегі қақтығыстың себебі мен шешіміне, сондай-ақ кейіпкер бейнесіне сәйкес келетін тұжырым(-дар)
Ы.Алтынсариннің «Дүние қалай етсең табылады» шығармасында дүние-мүлікке, байлыққа жетудің жолы ретінде көрсетілген нұсқа(-лар)
Абайдың «Ғылым таппай мақтанба» өлеңінде «адам болам десеңіз» бес нәрседен қашық болу және бес нәрсеге асық болу керектігі айтылады. Жағдай: ауыл жігіті білім алуға қатты ұмтылады. Көршілері оның артынан өсек таратқанымен, ол оған жауап қайтармайды, бар-жоғына көңілі тоқ болып, кедей көршісіне көмектеседі. Осы жігіттің бойынан көрінетін, Абай «бес асыл іс» қатарында атаған қасиет(-тер)
А. Құнанбаевтың қара сөздері («Бірінші сөз», «Жетінші сөз», «Отыз бірінші сөз», «Он жетінші сөз» т.б.) туралы дұрыс тұжырым(дар)
Шығарма мен оның авторы дұрыс сәйкестендірілген нұсқа(-лар)
«Керқұла атты Кендебай» және «Аяз би» ертегілерін олардың түріне және негізгі идеясына қарай сәйкестендіріңіз.
Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз
1. «Керқұла атты Кендебай»
2. «Аяз би»
Ы. Алтынсариннің шығармаларын олардың түйінді идеясымен сәйкестендіріңіз.
1. «Атымтай жомарт»
2. «Дүние қалай етсең табылады»
Шығармаларды олардың жанрлық ерекшелігімен сәйкестендіріңіз.
1. М. Дулатовтың «Бақытсыз Жамал» шығармасы
2. М. Жұмабаевтың «Батыр Баян» шығармасы
ХХ ғасырдың екінші жартысындағы әдебиет шығармаларын олардың авторларымен сәйкестендіріңіз.
1. «Бауырлар»
2. «Аққулар ұйықтағанда»
Ш. Айтматовтың «Алғашқы ұстаз» повесіндегі кейіпкерлерді олардың сипаттамасымен сәйкестендіріңіз.
1. Дюйшен
2. Алтынай