Адам құқықтары – әрбір адамға туғаннан берілетін, оның қадір-қасиетін және еркін дамуын қамтамасыз ететін мүмкіндіктер. Қазақстан Республикасының Конституциясында адам құқықтары мен бостандықтары әрбір адамға тумысынан тиесілі, абсолютті және иеліктен айырылмайтын деп танылатыны айтылған. Құқықтар мен бостандықтарды жүзеге асыру басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын бұзбауға тиіс. Мазмұнына қарай жеке құқықтар (мысалы, өмір сүру құқығы, тұрғын үйдің қол сұғылмауы), саяси құқықтар (сайлау және сайлану құқығы, бірлестік құру құқығы), әлеуметтік-экономикалық құқықтар (еңбек ету, денсаулықты сақтау құқығы) және мәдени құқықтар (білім алу, ана тілін пайдалану құқығы) ажыратылады. Құқықтарды қорғау бірнеше тәсілмен жүзеге асады. Әрбір адам сотқа жүгіне алады: сот арқылы қорғау әркімге кепілдендірілген. Адам құқықтары жөніндегі уәкіл мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдардың шешімдері мен әрекеттеріне түскен шағымдарды қарайды және оларға ұсынымдар жібереді; ол бұл органдардың шешімдерін жоймайды. Сонымен қатар адам заңмен тыйым салынбаған кез келген тәсілмен өз құқықтарын қорғай алады, оның ішінде білікті заң көмегін алу үшін адвокатқа жүгіне алады.
Кафе иесі түнгі үшке дейін қатты музыка қосады, көрші үйдің тұрғындары ұйықтай алмайды. Кафе иесі мәтіндегі қай ережені бұзады?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- Dқұқықты жүзеге асыру өзгелердің құқығын бұзбауға тиіс
Талдау
Кафе иесі өз құқықтарын көршілерінің тынығу мүмкіндігін жоятындай пайдаланады, яғни өзге адамдардың құқықтарын бұзады. Мәтінде құқықтар мен бостандықтарды жүзеге асыру басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын бұзбауға тиіс екені тікелей айтылған. Қалған ережелер («құқықтарды бірнеше тәсілмен қорғауға болады», «әркім білікті заң көмегін алуға құқылы», «әркімге сот арқылы қорғау кепілдендірілген») құқықтарды қорғауға қатысты, оларды кафе иесі бұзбайды.