Қазақстан Республикасының Жер кодексі жерді нысаналы мақсатына қарай санаттарға бөледі: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер, елді мекендердің жерлері, өнеркәсіп және өзге де мақсаттағы жерлер, ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері және басқалары. Жер учаскесін тек оның нысаналы мақсатына сәйкес пайдалануға болады. Жер учаскелері мемлекеттік немесе жеке меншікте болуы мүмкін. Жер пайдалану тұрақты (мерзімсіз) және уақытша болады; уақытша жер пайдалану өз кезегінде қысқа мерзімді (бес жылға дейін) және ұзақ мерзімді (бес жылдан астам) болып бөлінеді. Меншік иесі болып табылмайтын жер пайдаланушы учаскені пайдалануға құқылы, бірақ оны сатуға құқылы емес. Экологиялық құқықта «ластаушы төлейді» қағидаты қолданылады: қоршаған ортаға зиян келтірген адам оны өтеуге міндетті. Ірі объектінің құрылысы басталмас бұрын жобаға экологиялық сараптама жүргізіледі, ал атмосфераға зиянды заттар шығаратын объектінің жұмыс істеуі үшін эмиссияларға рұқсат қажет. Кәсіпкер Асқар мемлекеттен ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскесін бидай себу үшін 3 жылға жалға алды. Бір жылдан кейін ол осы учаскеде жол жиегіндегі кафе салуды бастады. Фермер Данияр мемлекеттен көрші учаскені 10 жылға жалға алған. Ол техниканың пайдаланылған майын жылғаға құйып, суды ластады. «Нұр» компаниясы өнеркәсіп жерлерінде атмосфераға шаң шығаратын ірі цемент зауытын салуды жоспарлап отыр.
Данияр пайдаланылған майды жылғаға құйып, суды ластады. «Ластаушы төлейді» қағидатына сәйкес оның қандай міндеті туындайды?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- Bсуға келтірілген зиянды өтеу
Талдау
Мәтін бойынша «ластаушы төлейді» қағидаты қоршаған ортаға зиян келтірген адамның оны өтеуге міндетті екенін білдіреді. Данияр суды ластады, демек, ол суға келтірілген зиянды өтеуге тиіс. Эмиссияларға рұқсат зиянды заттар шығаратын объектінің жұмысы үшін қажет және келтірілген зиянды ақтамайды. Сараптама ірі объектінің жобасына жүргізіледі, ал учаскені мемлекетке қайтару мәтінде салдар ретінде аталмаған.