1950 жылғы мектеп атласында «XII–XIII ғасырлардағы Верланд корольдігі» картасы бар. Картаны ғалымдар шежірелер мен грамоталар бойынша жасаған, өйткені корольдіктің өз заманындағы карталар сақталмаған. Картада солтүстік жоғарыда орналасқан. Масштабы: 1 см — 50 км.
Шартты белгілер: қою бояу — 1100 жылғы корольдік аумағы; штрих — 1200 жылға қарай қосылған жерлер; нүктелі сызық — 1250 жылғы корольдік шекарасы; көрсеткі — король Рольфтың жорығы; қара дөңгелек — Верн астанасы; үшбұрыш — бекініс.
Картаның сипаттамасы: Верн астанасы қою бояудың ортасында орналасқан. Дорн бекінісі Верннің дәл үстінде үшбұрышпен белгіленген, олардың арасындағы қашықтық картада 6 см. Жорық көрсеткісі Верннен басталып, оңға және жоғары қарай жүріп, штрихталған аумақта тұрған Хельм бекінісінде аяқталады.
Картаның астындағы жазу: корольдіктің 1100 жылғы ауданы — 120 мың км²; 1200 жылға қарай қосылғаны — 45 мың км²; қосылған жерлерден 1250 жылға қарай 30 мың км² жоғалтылды.
1950 жылғы мектеп атласындағы осы картаны тарихи дереккөз ретінде қалай дұрыс бағалауға болады?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- BБұл ғалымдардың жазба деректерден жасаған қайта құруы
Талдау
Мәтінде картаны ғалымдар шежірелер мен грамоталар бойынша жасағаны, ал корольдіктің өз заманындағы карталар сақталмағаны айтылған. Демек, бұл XX ғасырдағы ғылыми қайта құру, оны жазба дереккөздермен салыстыру керек. «Король Рольфтың замандастары жасаған» және «қазіргі шекараларды көрсетеді» деген пікірлер мәтінге қайшы, ал «салыстыруды қажет етпейді» қайта құру үшін дұрыс емес.