Белгілі бір аудандағы жер сілкінісі ошақтары терең мұхит науасынан материк шетінің астына қарай шамамен 600 км тереңдікке кететін көлбеу аймақ бойымен орналасқан. Материкте науаға параллель әрекеттегі жанартаулар тізбегі созылған, ал мұхит қыртысының жасы науаға жақындаған сайын артады. Литосфералық плиталар шекарасының түрін, процесті және тән нәтижені дұрыс көрсететін үйлесімді анықтаңыз.
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- Cконвергенттік; мұхиттық плитаның материк астына сүңгуі (субдукция); Анд тәріздес жанартау белдеуі
Талдау
1) Терең мұхит науасы және материк астына кететін көлбеу сейсмофокалды аймақ бір плитаның екінші плита астына сүңгитінін көрсетеді. Бұл конвергенттік шекара, ал процесс субдукция деп аталады. 2) Мұхит қыртысының жасы науаға қарай артады: ескі, салқындаған, ауыр қыртыс мантияға сүңгиді. Бұл спрединг емес, субдукция белгісі, себебі спредингте қыртыс рифт осінде ең жас болады. 3) Материк шетіндегі әрекеттегі жанартаулар тізбегі сүңгіген плита мен мантия сынасының балқуынан пайда болады. Анд тауы осылай түзілген. 4) «Дивергенттік; спрединг…» дұрыс емес, себебі спредингте науа да, плитаның сүңгуі де болмайды. 5) «Трансформдық; жылжу…» дұрыс емес, себебі трансформдық шекараларда плиталар көлденең сырғиды, науа мен қуатты жанартаулық болмайды. 6) «Материктік плиталардың соқтығысуы…» дұрыс емес, себебі материктер соқтығысқанда мұхит қыртысы бар терең науа мен жанартаулар тізбегі болмайды, ошақтар таяз орналасады. Дұрыс жауап: «конвергенттік; мұхиттық плитаның материк астына сүңгуі (субдукция); Анд тәріздес жанартау белдеуі».