Ауа райы мен климат: айырмасы неде?
Көпшілік ауа райы мен климатты бір нәрсе деп ойлайды, бірақ олай емес. Ауа райы — белгілі бір жерде нақты сәтте немесе қысқа мерзімде атмосфераның қандай күйде болуы: бүгін жаңбыр жауса, ертең күн ашық болуы мүмкін. Климат — жергілікті жерге тән көпжылдық ауа райы режимі. Климатты сипаттау үшін метеорологтар кемінде отыз жылдың деректерін жинап, температураның, жауын-шашынның және желдің орташа мәндерін шығарады.
Қазақстанның климаты күрт континенттік. Ел мұхиттардан алыс орналасқан, сондықтан мұнда қыс аязды, жаз ыстық. Жыл бойғы ең суық және ең жылы температураның арасындағы айырмашылық өте үлкен. Далалар мен шөлдерде жауын-шашын аз түседі, ал тауларда әлдеқайда көп, өйткені ылғалды ауа массалары беткейлермен көтеріліп, суынады да, ылғалын береді.
Ауа райы болжамы бірнеше күнге алдын ала жасалады және ол өзгеріп кетуі мүмкін: атмосфера — тұрақсыз жүйе. Ал климат ондаған жылдар ішінде баяу өзгереді. Сондықтан шілдеде бір апта суық болса, климат басқаға айналды деген сөз емес. Бір ерекше күн немесе бір ерекше апта — ауа райының ерекшелігі, климаттікі емес.
«Көпжылдық ауа райы режимі» тіркесіндегі «режим» сөзі нені білдіреді?
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап
- Dжыл сайын қайталанатын тәртіп
Талдау
Мәтінде климат бір күнде немесе бір аптада өзгеретін ауа райына қарсы қойылған. Ол отыз жылдық орташа мәндермен сипатталады және баяу өзгереді. Сондықтан мұндағы «режим» — жыл сайын қайталанатын тұрақты тәртіп. Болжам мен кездейсоқ өзгеріс ауа райына қатысты.