Ауа райы мен климат: айырмасы неде?
Көпшілік ауа райы мен климатты бір нәрсе деп ойлайды, бірақ олай емес. Ауа райы — белгілі бір жерде нақты сәтте немесе қысқа мерзімде атмосфераның қандай күйде болуы: бүгін жаңбыр жауса, ертең күн ашық болуы мүмкін. Климат — жергілікті жерге тән көпжылдық ауа райы режимі. Климатты сипаттау үшін метеорологтар кемінде отыз жылдың деректерін жинап, температураның, жауын-шашынның және желдің орташа мәндерін шығарады.
Қазақстанның климаты күрт континенттік. Ел мұхиттардан алыс орналасқан, сондықтан мұнда қыс аязды, жаз ыстық. Жыл бойғы ең суық және ең жылы температураның арасындағы айырмашылық өте үлкен. Далалар мен шөлдерде жауын-шашын аз түседі, ал тауларда әлдеқайда көп, өйткені ылғалды ауа массалары беткейлермен көтеріліп, суынады да, ылғалын береді.
Ауа райы болжамы бірнеше күнге алдын ала жасалады және ол өзгеріп кетуі мүмкін: атмосфера — тұрақсыз жүйе. Ал климат ондаған жылдар ішінде баяу өзгереді. Сондықтан шілдеде бір апта суық болса, климат басқаға айналды деген сөз емес. Бір ерекше күн немесе бір ерекше апта — ауа райының ерекшелігі, климаттікі емес.
Төмендегі тұжырымдардың қайсысы ауа райын емес, климатты сипаттайды?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- AҚазақстанда қыс, әдетте, аязды болады.
Талдау
Климат — көпжылдық ауа райы режимі, яғни жыл сайын қайталанатын жағдай. «Қазақстанда қыс, әдетте, аязды болады» деген тұжырым осындай тұрақты режимді білдіреді. «Кешегі нөсер», «осы аптадағы жел» және «шілдедегі суық апта» — қысқа мерзімдегі атмосфера күйі, яғни ауа райы.