Ғылым музейінде XIX ғасырдың соңында шығарылған механикалық арифмометр сақтаулы тұр. Бухгалтерлер жаңалыққа сенімсіздікпен қарады: олардың ойынша, машина оларды жұмыстан айырады. Алайда құрал адамның орнын баспай, оны күнделікті жалықтыратын жұмыстан босатты. Бұрын ұзын сандар бағанын қосуға бір күн кетсе, енді есеп шамамен бір сағатта шығатын болды, ал бухгалтерлерде қайта тексеруге уақыт пайда болды: қателер жиірек әрі мұқият ізделетін болды. Уақыт өте келе жаңа лауазымдар пайда болды – құралдарды реттейтін механиктер және олармен жұмыс істеуді үйрететін шеберлер. Тарихшылар кез келген өнертабыс алдымен қорқыныш тудыратынын, бірақ кейін еңбектің жылдамдығын ғана емес, оның сипатын да өзгертетінін атап өтеді. Қазір арифмометр қарапайым көрінгенімен, тарихшылардың пікірінше, онсыз электрондық есептеуіш машиналар пайда болмас еді.
Мәтінде берілген тарихшылардың көзқарасына қандай ой сәйкес келеді?
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап
- AӨнертабыс еңбектің жылдамдығын ғана емес, сипатын да өзгертеді.
Талдау
Мәтінге сәйкес, тарихшылар өнертабыс алдымен қорқыныш тудырады, бірақ кейін «еңбектің жылдамдығын ғана емес, оның сипатын да» өзгертеді деп атап өтеді. Бұл – олардың көзқарасы. Жұмыссыз қалу туралы ой бухгалтерлер мысалымен жоққа шығарылады, ал құндылық тек жылдамдықта және қорқыныш әрдайым орынды деген пікірлер мәтінге қайшы.