Қалды: 20:00
Барлығы 10 тапсырма, 20 минут. Баллдар ҰБТ ережесі бойынша есептеледі, қорытынды мен талдауды келесі бет көрсетеді.
Жауаптар өздігінен сақталады — нұсқаға қайта оралуға болады.
Жәңгір хан – қазақ даласындағы алғашқы ағартушы билеуші, оның басты қызығушылығы ғылым, ал өмірінің мәні – ағартушылық болды. Қазақ даласында тұңғыш мектепті ашқан да дәл осы хан еді. Хан мектепті өз табысы есебінен ұстады, оның алғашқы мұғалімі болды, оқушыларды өзі емтихан алды. Түлектер білімнен бөлек офицерлік шен де алды. Мектеп Қазақстандағы жалпымәдени қозғалыста маңызды рөл атқарды. Жәңгір былай деп жазды: «Біздің балаларымыз оқи отырып, қоғамға адал қызмет ету үшін барлық ғылымды үйренетінін мәлімдеймін. Мұның бәрі мені қуантады, өйткені білім алу мүмкіндігі – халқым үшін ұлы бақыт».
Жәңгір хан пайымдауынша, ғылымдарды оқып-үйренудің мақсаты
Қорытынды жасалатын сөйлем
Айдар мен Тимур бесінші сыныпта робототехника үйірмесінде танысып, дос болды. Айдар механизмдер құрастыруды жақсы көрсе, Тимур бағдарлама жазуды ұнатты. Алғашында олар таласып қалды: Айдар робот-машина жасағысы келді, ал Тимур гүлдерді суаратын робот-көмекшіні ұсынды. Балалар ұзақ келісе алмай, тіпті сөйлеспей қойды. Оларға мұғалім Әлия Бауыржанқызы көмектесті. Ол жұмысты бөлуді ұсынды: Айдар корпусты құрастырады, ал Тимур бағдарламаны дайындайды. Бір айдан кейін мектеп көрмесінде достар дөңгелекті, ылғалдылық датчигі бар роботты көрсетті. Робот құмыралардың арасымен жүріп, тек топырағы құрғақ гүлдерді ғана суарды. Қазылар алқасы идеямен қатар, ұйымшыл жұмысты да атап өтті. «Хобби бізге бір-бірімізді табуға көмектесті, ал достық ісімізді аяғына дейін жеткізуге көмектесті», – деді Тимур.
Айдар мен Тимурдың ренжісу себебі
Тимурдың мәтін соңындағы сөздерінің негізгі ойы
Мәтін бойынша достар робот жасау жұмысын қалай бөлісті?
Көлсай көлдеріне саяхат. Алматыдағы мектептің туристік клубы демалыс күндерін Көлсай көлдерінің жағасында өткізуді шешті. Он екі адамнан тұратын топ жұма күні таңертең ерте жолға шықты. Жетекші Серік Маратұлы рюкзактарды алдын ала тексерді: әр рюкзактың салмағы оқушы салмағының жетіден бірінен аспауы тиіс еді. Оның айтуынша, сонда арқаға артық салмақ түспейді. Тәтті сусындар мен екінші жұп аяқ киім сияқты артық заттарды үйде қалдыруға тура келді.Бірінші күні балалар Төменгі көлге дейін 6 шақырым жүріп, лагерь құрды. Кешке алаудың үстінде тушенка қосып қарақұмық ботқасын пісірді, ал түнде итмұрын қосылған жылы шай ішті. Екінші күні топ Ортаңғы көлге көтерілді. Тау соқпағымен жүрген жол 9 шақырымды құрады. Көтерілу төрт сағатқа созылды, өйткені әр сағат сайын тыныс алуды қалпына келтіру үшін он минуттық аялдама жасалды. Серік Маратұлы былай деп түсіндірді: «Жолдың басында асыққан адам шыңға жеткенде діңкесі құриды». Кешке көпшілігі шаршағанын айтты, бірақ түнде бәрі қатты ұйықтады, себебі ауа таза әрі салқын болды.Үшінші күні жаңбыр жауып, жоспар өзгерді: тайғақ соқпақпен жүрмеу үшін Жоғарғы көлге бару тоқтатылды. Балалар ренжіген жоқ. Олар лагерьге оралып, барлық қоқысты жинап, өздерімен бірге алып кетті. «Нағыз турист артында тек із қалдырады», – деді жетекші. Жексенбі кешінде топ шаршаса да, көңілді күйде үйіне оралды.
Топ неліктен Жоғарғы көлге баруды тоқтатты?
Екінші күнгі жол бірінші күнгі жолдан неше шақырымға ұзын болды?
Оқушының салмағы 42 кг. Жетекшінің ережесі бойынша рюкзактың ең үлкен рұқсат етілген салмағы қанша?
Жетекшінің «Жолдың басында асыққан адам шыңға жеткенде діңкесі құриды» деген сөзін қалай түсіну керек?
Мәтінде «Нағыз турист артында тек із қалдырады» деген сөз не үшін келтірілген?