Сынақ ҰБТ: Химия, 3-нұсқа

Қалды: 80:00

Барлығы 40 тапсырма, 80 минут. Баллдар ҰБТ ережесі бойынша есептеледі, қорытынды мен талдауды келесі бет көрсетеді.

Жауаптар өздігінен сақталады — нұсқаға қайта оралуға болады.

1-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Алмаздың кристалдық торының түрі

2-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Элемент жоғары оксиді EOX3\ce{EO3} құрамды болады, ал оның ұшқыш сутекті қосылысындағы сутектің массалық үлесі 5,88% құрайды. Бұл элементтің периодтық жүйедегі орны

3-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Инертті электродтармен CuSOX4\ce{CuSO4} су ерітіндісін электролиздегенде катодта жүретін процесс

4-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

C(қ)+COX2(г)⇌2 CO(г)\ce{C(қ) + CO2(г) <=> 2CO(г)} (ΔH>0\Delta H > 0) жүйесіндегі тепе-теңдік көміртек(II) оксидінің түзілу жағына ығысады, егер бір мезгілде

5-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

NHX3 ⋅ HX2O\ce{NH3 * H2O}-ның негіздік иондану константасы Kb=1⋅10−5K_b = 1\cdot 10^{-5}, Kw=1⋅10−14K_w = 1\cdot 10^{-14}. Гидролиз дәрежесі аз. 100 мл 0,1 М NHX4Cl\ce{NH4Cl} ерітіндісіне 50 мл 0,1 М NaOH\ce{NaOH} ерітіндісін қосты. Тұздың бастапқы ерітіндісінің және алынған ерітіндінің pH мәндері сәйкесінше тең

6-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Өнеркәсіпте кеннен алюминотермия әдісімен алынатын металл

7-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Темірді алюминотермия әдісімен 3 FeX3OX4+8 Al→9 Fe+4 AlX2OX3\ce{3Fe3O4 + 8Al -> 9Fe + 4Al2O3} реакциясы бойынша алады. 252 г темір алу үшін қажет алюминийдің массасы (г)

8-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Массасы 22,3 г литий нитраты мен натрий нитратының қоспасын екі тұз да толық айырылғанша қыздырды. Қатты қалдықтың массасы 9,9 г болды (литий нитраты оксидке дейін, натрий нитраты нитритке дейін айырылады). Бөлінген газдың барлығын артық мөлшердегі суға жіберді (ауа оттегісін ескермеңдер). Сумен сіңірілгеннен кейін қалған газдың көлемі (қ.ж., л)

9-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Көміртек(IV) оксидін ерітіндінің лайлануы арқылы анықтауға болатын реагент

10-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Нитратты қыздырғанда қатты металл оксиді және NOX2\ce{NO2} мен OX2\ce{O2} газдарының қоспасы түзіледі. Бұл нитрат

11-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Құрамындағы қоспаның массалық үлесі 20% (қоспа реакцияларға қатыспайды) болатын массасы 150 г пиритті артық оттегіде толық күйдірді. Түзілген SOX2\ce{SO2}-ні VX2OX5\ce{V2O5} катализаторында SOX3\ce{SO3}-ке дейін сандық түрде тотықтырды, оны 340 г суда толық ерітті. Алынған ерітіндідегі күкірт қышқылының массалық үлесі

12-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Күкірт қышқылын жанасу әдісімен алғанда күкірт(VI) оксидін жұту үшін қолданылады

13-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Құрамында 0,1 моль NaI\ce{NaI} және 0,1 моль NaBr\ce{NaBr} бар ерітіндіге 1,68 л хлор (қ.ж.) жіберілді. Түзілген йод хлормен әрі қарай тотықпайды деп есептеңіз. Түзілген бромның массасы (г)

14-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Концентрлі тұз қышқылының артық мөлшерін 8,7 г марганец(IV) оксидімен қыздырды. Бөлінген газды калий йодидінің артық мөлшері бар ерітіндіге толық жіберді. Түзілген йодтың массасы (г)

15-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

[Cu(NHX3)X4]SOX4\ce{[Cu(NH3)4]SO4} қосылысындағы комплекс түзушінің координациялық саны неге тең?

16-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Этан мен этилен қоспасын (көлемі 11,2 л, қ.ж.) артық мөлшердегі бромды су арқылы өткізді. Склянканың массасы 2,8 г-ға артты. Бастапқы қоспадағы этанның көлемі (қ.ж.)

17-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Сірке қышқылын этанолдан ажыратуға болатын реагент

18-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Глицеринді (көпатомды спиртті) ерітіндіден анықтауға болатын реагент

19-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Массасы 405 г крахмалы бар шикізат үлгісінде 80% крахмал бар. Крахмалды 90% шығыммен глюкозаға дейін гидролиздеді, содан кейін глюкозаны алынған мөлшерінің 75% шығыммен спирттік ашытуға ұшыратты. Бөлінген барлық көмірқышқыл газын артық мөлшердегі әк суы арқылы өткізді. Түзілген тұнбаның массасы (г)

20-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Нитробензолды CX6HX5NOX2\ce{C6H5NO2} тотықсыздандырғанда (Зинин реакциясы) түзіледі

21-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Массасы 18,6 г анилинді артық мөлшердегі бромды сумен өңдеді. 2,4,6-триброманилиннің шығымы теориялық мүмкіндікпен салыстырғанда 75% болды. Алынған өнімнің массасы (г)

22-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Мұнайды фракцияларға (бензин, керосин, дизель отыны т.б.) компоненттерінің қайнау температураларының айырмашылығына негізделген тәсілмен бөледі. Бұл тәсіл былай аталады

23-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Поливинилхлоридті екі сатыда алады: ацетиленді гидрохлорлау CX2HX2+HCl→CHX2=CHCl\ce{C2H2 + HCl -> CH2=CHCl} (шығымы 80%), содан кейін винилхлоридті полимерлеу (шығымы 90%). 44,8 м³ ацетиленнен (қ.ж.) алынатын поливинилхлоридтің массасы (кг)

24-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Массасы 20 г мыс пластинканы 200 г 17% күміс нитраты ерітіндісіне батырды. Пластинканың массасы 27,6 г болғанда оны ерітіндіден шығарды (күміс түгелдей пластинкада қалды). Қалған ерітіндідегі күміс нитратының массалық үлесі (%)

25-тапсырма · Бір жауап · 1 балл

Массасы 10 г мыс пен мырыш қоспасына тұз қышқылының артық мөлшерімен әсер етті. 2,24 л (қ. ж.) сутек бөлінді. Қоспадағы мырыштың массасы (г)

26-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

Мыс, күміс, мырыш және темірдің кешенді қосылыстары. Кешенді қосылыста ішкі сфера (кешенді ион) және сыртқы сфера ерекшеленеді: ішкі сферада орталық атомның — комплекс түзушінің — айналасында лигандтар орналасады, ал сыртқы сфера қарапайым иондардан тұрады. Комплекс түзушімен байланысқан лигандтар санын координациялық сан деп атайды. Лигандтар болып NHX3\ce{NH3} молекулалары (заряды 0) және CNX−\ce{CN^-}, OHX−\ce{OH^-} иондары болады. CuSOX4\ce{CuSO4} ерітіндісіне аммиак ерітіндісін қосқанда алдымен көгілдір Cu(OH)X2\ce{Cu(OH)2} тұнбасы түзіледі, ал аммиак артық болғанда тұнба еріп, тетраамминмыс(II) сульфатының [Cu(NHX3)X4]SOX4\ce{[Cu(NH3)4]SO4} қою көк ерітіндісі пайда болады. AgCl\ce{AgCl} тұнбасы аммиактың сулы ерітіндісінде еріп, диамминкүміс(I) хлоридін [Ag(NHX3)X2]Cl\ce{[Ag(NH3)2]Cl} түзеді; бұл кезде бір күміс ионына екі аммиак молекуласы сәйкес келеді. Мырыш гидроксиды амфотерлі: сілті артық болғанда ол еріп, натрий тетрагидроксоцинкатын NaX2[Zn(OH)X4]\ce{Na2[Zn(OH)4]} түзеді. Темір үшін сары қан тұзы KX4[Fe(CN)X6]\ce{K4[Fe(CN)6]} және қызыл қан тұзы KX3[Fe(CN)X6]\ce{K3[Fe(CN)6]} белгілі. Сары қан тұзы FeX3+\ce{Fe^{3+}} иондарымен қою көк тұнба (берлин лазурі) береді, ал қызыл қан тұзы FeX2+\ce{Fe^{2+}} иондарымен де қою көк тұнба (турнбуль көгі) береді. Анықтамалық деректер: салыстырмалы атомдық массалары Cu — 64, Ag — 108, Zn — 65, Na — 23, S — 32, Cl — 35,5, O — 16, N — 14, H — 1; қ. ж. газдың молярлық көлемі 22,4 л/моль.

Қызыл қан тұзындағы KX3[Fe(CN)X6]\ce{K3[Fe(CN)6]} темірдің тотығу дәрежесі

27-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

Мыс, күміс, мырыш және темірдің кешенді қосылыстары. Кешенді қосылыста ішкі сфера (кешенді ион) және сыртқы сфера ерекшеленеді: ішкі сферада орталық атомның — комплекс түзушінің — айналасында лигандтар орналасады, ал сыртқы сфера қарапайым иондардан тұрады. Комплекс түзушімен байланысқан лигандтар санын координациялық сан деп атайды. Лигандтар болып NHX3\ce{NH3} молекулалары (заряды 0) және CNX−\ce{CN^-}, OHX−\ce{OH^-} иондары болады. CuSOX4\ce{CuSO4} ерітіндісіне аммиак ерітіндісін қосқанда алдымен көгілдір Cu(OH)X2\ce{Cu(OH)2} тұнбасы түзіледі, ал аммиак артық болғанда тұнба еріп, тетраамминмыс(II) сульфатының [Cu(NHX3)X4]SOX4\ce{[Cu(NH3)4]SO4} қою көк ерітіндісі пайда болады. AgCl\ce{AgCl} тұнбасы аммиактың сулы ерітіндісінде еріп, диамминкүміс(I) хлоридін [Ag(NHX3)X2]Cl\ce{[Ag(NH3)2]Cl} түзеді; бұл кезде бір күміс ионына екі аммиак молекуласы сәйкес келеді. Мырыш гидроксиды амфотерлі: сілті артық болғанда ол еріп, натрий тетрагидроксоцинкатын NaX2[Zn(OH)X4]\ce{Na2[Zn(OH)4]} түзеді. Темір үшін сары қан тұзы KX4[Fe(CN)X6]\ce{K4[Fe(CN)6]} және қызыл қан тұзы KX3[Fe(CN)X6]\ce{K3[Fe(CN)6]} белгілі. Сары қан тұзы FeX3+\ce{Fe^{3+}} иондарымен қою көк тұнба (берлин лазурі) береді, ал қызыл қан тұзы FeX2+\ce{Fe^{2+}} иондарымен де қою көк тұнба (турнбуль көгі) береді. Анықтамалық деректер: салыстырмалы атомдық массалары Cu — 64, Ag — 108, Zn — 65, Na — 23, S — 32, Cl — 35,5, O — 16, N — 14, H — 1; қ. ж. газдың молярлық көлемі 22,4 л/моль.

Тетраамминмыс(II) сульфатындағы [Cu(NHX3)X4]SOX4\ce{[Cu(NH3)4]SO4} мыстың массалық үлесі

28-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

Мыс, күміс, мырыш және темірдің кешенді қосылыстары. Кешенді қосылыста ішкі сфера (кешенді ион) және сыртқы сфера ерекшеленеді: ішкі сферада орталық атомның — комплекс түзушінің — айналасында лигандтар орналасады, ал сыртқы сфера қарапайым иондардан тұрады. Комплекс түзушімен байланысқан лигандтар санын координациялық сан деп атайды. Лигандтар болып NHX3\ce{NH3} молекулалары (заряды 0) және CNX−\ce{CN^-}, OHX−\ce{OH^-} иондары болады. CuSOX4\ce{CuSO4} ерітіндісіне аммиак ерітіндісін қосқанда алдымен көгілдір Cu(OH)X2\ce{Cu(OH)2} тұнбасы түзіледі, ал аммиак артық болғанда тұнба еріп, тетраамминмыс(II) сульфатының [Cu(NHX3)X4]SOX4\ce{[Cu(NH3)4]SO4} қою көк ерітіндісі пайда болады. AgCl\ce{AgCl} тұнбасы аммиактың сулы ерітіндісінде еріп, диамминкүміс(I) хлоридін [Ag(NHX3)X2]Cl\ce{[Ag(NH3)2]Cl} түзеді; бұл кезде бір күміс ионына екі аммиак молекуласы сәйкес келеді. Мырыш гидроксиды амфотерлі: сілті артық болғанда ол еріп, натрий тетрагидроксоцинкатын NaX2[Zn(OH)X4]\ce{Na2[Zn(OH)4]} түзеді. Темір үшін сары қан тұзы KX4[Fe(CN)X6]\ce{K4[Fe(CN)6]} және қызыл қан тұзы KX3[Fe(CN)X6]\ce{K3[Fe(CN)6]} белгілі. Сары қан тұзы FeX3+\ce{Fe^{3+}} иондарымен қою көк тұнба (берлин лазурі) береді, ал қызыл қан тұзы FeX2+\ce{Fe^{2+}} иондарымен де қою көк тұнба (турнбуль көгі) береді. Анықтамалық деректер: салыстырмалы атомдық массалары Cu — 64, Ag — 108, Zn — 65, Na — 23, S — 32, Cl — 35,5, O — 16, N — 14, H — 1; қ. ж. газдың молярлық көлемі 22,4 л/моль.

Мәтін бойынша ерітіндідегі FeX2+\ce{Fe^{2+}} иондарын қою көк тұнба түзілуі арқылы анықтауға жарайтын реактив

29-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

Мыс, күміс, мырыш және темірдің кешенді қосылыстары. Кешенді қосылыста ішкі сфера (кешенді ион) және сыртқы сфера ерекшеленеді: ішкі сферада орталық атомның — комплекс түзушінің — айналасында лигандтар орналасады, ал сыртқы сфера қарапайым иондардан тұрады. Комплекс түзушімен байланысқан лигандтар санын координациялық сан деп атайды. Лигандтар болып NHX3\ce{NH3} молекулалары (заряды 0) және CNX−\ce{CN^-}, OHX−\ce{OH^-} иондары болады. CuSOX4\ce{CuSO4} ерітіндісіне аммиак ерітіндісін қосқанда алдымен көгілдір Cu(OH)X2\ce{Cu(OH)2} тұнбасы түзіледі, ал аммиак артық болғанда тұнба еріп, тетраамминмыс(II) сульфатының [Cu(NHX3)X4]SOX4\ce{[Cu(NH3)4]SO4} қою көк ерітіндісі пайда болады. AgCl\ce{AgCl} тұнбасы аммиактың сулы ерітіндісінде еріп, диамминкүміс(I) хлоридін [Ag(NHX3)X2]Cl\ce{[Ag(NH3)2]Cl} түзеді; бұл кезде бір күміс ионына екі аммиак молекуласы сәйкес келеді. Мырыш гидроксиды амфотерлі: сілті артық болғанда ол еріп, натрий тетрагидроксоцинкатын NaX2[Zn(OH)X4]\ce{Na2[Zn(OH)4]} түзеді. Темір үшін сары қан тұзы KX4[Fe(CN)X6]\ce{K4[Fe(CN)6]} және қызыл қан тұзы KX3[Fe(CN)X6]\ce{K3[Fe(CN)6]} белгілі. Сары қан тұзы FeX3+\ce{Fe^{3+}} иондарымен қою көк тұнба (берлин лазурі) береді, ал қызыл қан тұзы FeX2+\ce{Fe^{2+}} иондарымен де қою көк тұнба (турнбуль көгі) береді. Анықтамалық деректер: салыстырмалы атомдық массалары Cu — 64, Ag — 108, Zn — 65, Na — 23, S — 32, Cl — 35,5, O — 16, N — 14, H — 1; қ. ж. газдың молярлық көлемі 22,4 л/моль.

9,9 г мырыш гидроксидін артық сілтіде NaX2[Zn(OH)X4]\ce{Na2[Zn(OH)4]} түзе толық еріту үшін қажетті натрий гидроксидінің массасы

30-тапсырма · Мәтін бойынша · 1 балл

Мыс, күміс, мырыш және темірдің кешенді қосылыстары. Кешенді қосылыста ішкі сфера (кешенді ион) және сыртқы сфера ерекшеленеді: ішкі сферада орталық атомның — комплекс түзушінің — айналасында лигандтар орналасады, ал сыртқы сфера қарапайым иондардан тұрады. Комплекс түзушімен байланысқан лигандтар санын координациялық сан деп атайды. Лигандтар болып NHX3\ce{NH3} молекулалары (заряды 0) және CNX−\ce{CN^-}, OHX−\ce{OH^-} иондары болады. CuSOX4\ce{CuSO4} ерітіндісіне аммиак ерітіндісін қосқанда алдымен көгілдір Cu(OH)X2\ce{Cu(OH)2} тұнбасы түзіледі, ал аммиак артық болғанда тұнба еріп, тетраамминмыс(II) сульфатының [Cu(NHX3)X4]SOX4\ce{[Cu(NH3)4]SO4} қою көк ерітіндісі пайда болады. AgCl\ce{AgCl} тұнбасы аммиактың сулы ерітіндісінде еріп, диамминкүміс(I) хлоридін [Ag(NHX3)X2]Cl\ce{[Ag(NH3)2]Cl} түзеді; бұл кезде бір күміс ионына екі аммиак молекуласы сәйкес келеді. Мырыш гидроксиды амфотерлі: сілті артық болғанда ол еріп, натрий тетрагидроксоцинкатын NaX2[Zn(OH)X4]\ce{Na2[Zn(OH)4]} түзеді. Темір үшін сары қан тұзы KX4[Fe(CN)X6]\ce{K4[Fe(CN)6]} және қызыл қан тұзы KX3[Fe(CN)X6]\ce{K3[Fe(CN)6]} белгілі. Сары қан тұзы FeX3+\ce{Fe^{3+}} иондарымен қою көк тұнба (берлин лазурі) береді, ал қызыл қан тұзы FeX2+\ce{Fe^{2+}} иондарымен де қою көк тұнба (турнбуль көгі) береді. Анықтамалық деректер: салыстырмалы атомдық массалары Cu — 64, Ag — 108, Zn — 65, Na — 23, S — 32, Cl — 35,5, O — 16, N — 14, H — 1; қ. ж. газдың молярлық көлемі 22,4 л/моль.

14,35 г AgCl\ce{AgCl} тұнбасын [Ag(NHX3)X2]Cl\ce{[Ag(NH3)2]Cl} түзе толық еріту үшін қажетті аммиактың (қ. ж.) көлемі

31-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Металды оксидінен көрсетілген химиялық тотықсыздандырғышпен әдеттегі қыздыру жағдайында (электролизсіз) тотықсыздандырып алуға болады. Іс жүзінде жүзеге асатын процестер

32-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Күкірт қышқылын жанасу әдісімен өндірудің бірінші сатысында ауада күйдіру немесе жағу арқылы күкіртті газ SOX2\ce{SO2} алынатын заттар

33-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Құрамында 0,2 моль KI\ce{KI} және 0,2 моль KBr\ce{KBr} бар ерітіндіге 0,15 моль хлор жіберілді. Хлор толық жұмсалады, түзілген иод әрі қарай тотықпайды, галогендер ерітіндіден ұшып кетпейді. Соңғы ерітінді мен өнімдер туралы дұрыс тұжырымдар:

34-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Тұз қышқылымен әрекеттесетін заттар

35-тапсырма · Бірнеше жауап · 2 балл

Полимерлену реакциясы арқылы алынатын полимерлер

36-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Металл мен оны өнеркәсіпте алу тәсілі арасындағы сәйкестікті орнатыңыз

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. Темір

2. Алюминий

37-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Күкірт қышқылын жанасу әдісімен өндіруде қолданылатын аппарат пен онда жүретін реакция теңдеуі арасындағы сәйкестікті орнатыңыз

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. Жанасу аппараты (VX2OX5\ce{V2O5} катализаторы, 400–500 °C)

2. Сіңіру мұнарасы (концентрлі күкірт қышқылымен суарылады)

38-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Хлордың сілті ерітіндісімен әрекеттесу жағдайлары мен реакция өнімдеріндегі хлордың тотығу дәрежелері арасындағы сәйкестікті орнатыңыз

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. ClX2\ce{Cl2} және суық KOH\ce{KOH} ерітіндісі

2. ClX2\ce{Cl2} және ыстық KOH\ce{KOH} ерітіндісі

39-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Заттың формуласы мен ол жататын органикалық қосылыстар класы арасындағы сәйкестікті орнатыңыз

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. CHX3−COO−CHX3\ce{CH3-COO-CH3}

2. CHX3−CHO\ce{CH3-CHO}

40-тапсырма · Сәйкестендіру · 2 балл

Айналымдар тізбегі мен соңғы сатыда түзілетін полимер арасындағы сәйкестікті орнатыңыз

Әр жол үшін нұсқаны таңдаңыз

1. Ацетилен, димерлеу (CuCl катализатор) → А заты, HCl қосу → Б заты, Б затын полимерлеу

2. Бензол және этилен (катализатор) → В заты, HX2\ce{H2} бөліп шығару (катализатор) → Г заты, Г затын полимерлеу