Күздің сұрғылт кеші еді. Ескі үйдің терезесінен қызғылт сәуле түсіп, қабырғаға ілулі тұрған домбыраның сызат түскен қақпағын жарықтандырды. Шәкір үйге асыға кіріп, босағада тоқтап қалды. Қария Дәулет күй тартып отыр екен. Қолы дірілдейді, бірақ шертісі тап-таза, әр пернеден терең үн шығады. Шәкір бұл күйді бұрын естімеген. «Бұл не күй, ата?» – деді ол. «Бұл – «Қайтпаған қарлығаш». Жетпіс жыл бұрын құрбым Омарға арнап шығарғанмын. Ол соғыстан оралмады», – деді қария, көзін домбырадан алмай. Шәкір ыңғайсызданып, қалпағын қолында тұмшалады. Өзі аудандық байқауға дайындалып жүрген, күйшілер жарысында жүлде алудан басқа ештеңені ойламайтын. «Мен бір күйді екі күнде жаттап алдым, ата, қазір қатесіз тартамын», – деді ол мақтана. Қария жымиды: «Саусақ жаттайды, балам, ал күйді жүрек сезінуі керек. Күйдің үнін құлақ емес, жүрек естиді». Содан кейін домбырасын Шәкірге ұсынды. Шәкір бір шертіп, қолын тартып алды: ішек бұрынғыдай емес, сыздап тұрғандай көрінді. Ол күйді баяу, тіпті жиі үзіліс жасап тарта бастады. Үйдің іші мүлдем тына қалды. Қария көзін жұмды, ал сыртта жел қайыңның соңғы жапырағын жұлып әкетті. Шәкір күйді бітіргенде, өз қолына таңдана қарады. Ол бұл жолы жүлде туралы ойламаған еді.
«Сыртта жел қайыңның соңғы жапырағын жұлып әкетті» деген сөйлем мәтінде қандай қызмет атқарады?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- CКейіпкерлердің мұңды көңіл-күйін табиғат суреті арқылы күшейтеді
Талдау
Күздің кеші екені мәтіннің басында айтылған, сондықтан бұл сөйлем уақытты анықтау үшін емес. Ол үйдегі тыныштық пен күйдің мұңды сазы тұсында беріледі және пейзаж арқылы кейіпкерлердің ішкі күйін күшейтеді. Қарияның денсаулығы немесе Шәкірдің кетуге асығуы туралы мәтінде сөз жоқ.