Өзен жағасындағы акция
Көктемде біздің мектептің оқушылары өзен жағасын тазалау акциясын өткізді. Акцияға жетінші сынып оқушылары мен олардың ата-аналары қатысты. Балалар қоқысты жинады, ағаштарды суарды, жағалауға жаңа орындықтар орнатты. Мұғалім: «Табиғатты қорғау – әрқайсымыздың міндетіміз», – деді. Оқушылар қоқыс жәшіктерін де әкелді, бірақ олар жеткіліксіз болып шықты. Сондықтан келесі аптада тағы бір акция өткізуге келісті. Әрине, бір күндік жұмыс өзеннің тазалығын мәңгі сақтамайды. Дегенмен жас ұрпақтың бастамасы үлкендерге де үлгі болды.
«Оқушылар қоқыс жәшіктерін де әкелді, бірақ олар жеткіліксіз болып шықты» сөйлемі құрылысы жағынан қандай?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- BҚарсылықты салалас құрмалас сөйлем
Талдау
Сөйлемде екі өз алдына жеке жай сөйлем бар: «Оқушылар қоқыс жәшіктерін де әкелді» және «олар жеткіліксіз болып шықты». Олар бір-бірімен тең байланысып, «бірақ» жалғаулығы арқылы қарсы мағына береді. Сондықтан бұл қарсылықты салалас құрмалас сөйлем. Ал «ыңғайлас салалас» болса, әрекеттер қатар не бірінен соң бірі болар еді, «жай сөйлем» болса, екі баяндауыш бір бастауышқа қатысты болар еді.