Рұқсат беруге жауапты мемлекеттік қызметкер А кәсіпкер Б-дан белгіленген мерзімде берілуге тиіс заңды рұқсат үшін ақша талап етіп, оны қарауды созамын деп қорқытты. Б ақшаны берді және құқық қорғау органдарына жүгінбеді; қылмыс жедел іс-шаралар барысында анықталды. А мен Б әрекеттеріне дұрыс құқықтық баға беріңіз.
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- DА пара талап етіп пара алғаны үшін жауап береді; Б қылмыстық жауаптылықтан босатылады, оның арызы талап етілмейді.
Талдау
1) Қызметкер өз міндеті бойынша мерзімінде жасауға тиіс әрекет үшін ақша талап етіп, қарауды созамын деп қорқытса, Б өзінің заңды мүдделеріне зиян келтірмеу үшін төлеуге мәжбүр болады. Бұл пара талап ету, яғни пара алудың сараланатын белгісі, сондықтан А баптың неғұрлым қатаң бөлігі бойынша жауап береді. 2) Заңда пара берген адамды босатудың екі дербес негізі бар: оған қатысты пара талап ету не пара бергені туралы өз еркімен хабарлау. Бұл негіздер баламалы, біреуі жеткілікті. 3) Б-ға қатысты пара талап ету болғандықтан, ол арыз бермесе де, іс жедел жолмен анықталса да, қылмыстық жауаптылықтан босатылады. 4) «Пара талап ету жазаны жеңілдетеді ғана» деген нұсқа дұрыс емес: пара талап ету жеңілдетуге емес, босатуға әкеледі. «Тек өз еркімен хабарлағанда» деген нұсқа дұрыс емес: ол екі негіздің біреуін ғана жалғыз негіз етеді. «А-мен тең» деген нұсқа дұрыс емес: ол босататын негізді ескермейді.