Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жүйесі. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық үшін жауапкершілік

Талдау

Сыбайлас жемқорлық қылмыстары адамның қызметтік жағдайын немесе өкілеттіктерін өз мүддесіне не үшінші тұлғалардың мүддесіне пайдалануымен, сондай-ақ осындай адамдарды сатып алумен байланысты. Оларға «пара алу», «пара беру» және «параға делдалдық жасау» жатады. «Біреудің мүлкін ұрлау» меншікке қарсы қылмыс, «бұзақылық» қоғамдық тәртіпке қол сұғады, ал «салық төлеуден жалтару» экономикалық қылмыстарға жатады. Бұл әрекеттер лауазымды адамды сатып алумен байланысты емес, сондықтан сыбайлас жемқорлық болып табылмайды.

Талдау

Мүдделер қақтығысы — мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамның жеке мүддесі мен лауазымдық өкілеттіктері арасындағы қайшылық, мұнда жеке мүдде міндеттерді тиісті түрде орындауға әсер етуі мүмкін. «Мемлекеттік қызметшінің жеке мүддесі мен лауазымдық өкілеттіктері арасындағы, оларды орындауға әсер ететін қайшылық» нұсқасы осы анықтамаға сәйкес келеді. Органдардың құзыретке қатысты дауы — ведомствоаралық дау, сыйақы алу — парақорлық белгісі, ал қызметкер мен жұмыс берушінің келіспеушілігі — еңбек дауы. Олар мүдделер қақтығысы болып табылмайды.

Талдау

Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық — сыбайлас жемқорлық белгілері бар әрекет, ол үшін заңмен қылмыстық, әкімшілік немесе тәртіптік жауапкершілік белгіленген. Сондықтан дұрыс жауап — «қылмыстық, әкімшілік және тәртіптік». Азаматтық-құқықтық, отбасылық, салықтық, еңбек, конституциялық және халықаралық жауапкершілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық үшін жауапкершілік түрлеріне жатпайды.