Теңіз порты қаласының ойдан шығарылған кеден кітабынан үзінді берілген: «Бір ай ішінде айлаққа 14 кеме кірді: 9-ы астық, 3-еуі шарап, 2-еуі жүн тиеген. Әр жүктен оның құнының оннан бірі қала қазынасына алынды. 20-сынан кейін дауыл салдарынан кемелер келмеді. Кеңес алдында ант берген қала хатшысы Ансельм жазды». Құжаттың өзіне сүйеніп жасауға болатын тұжырымдар:
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- Cбаж жүк құнының оннан бірін құрады және қала қазынасына түсті
- Dбұл қала қазынасы үшін жасалған іс жүргізу сипатындағы жазба дерек
- Fкеме санына қарай әкелінген жүктің ішінде астық басым болды
Талдау
Тұжырымдарды тек мәтіндегі мәліметтерге сүйеніп жасау керек. «бұл қала қазынасы үшін жасалған іс жүргізу сипатындағы жазба дерек» — дұрыс: жазбаны ант берген хатшы жүргізген, онда кемелер мен алымдар тіркелген, бағалау жоқ. «кеме санына қарай әкелінген жүктің ішінде астық басым болды» — дұрыс: 14 кеменің 9-ы астық тасыған. «баж жүк құнының оннан бірін құрады және қала қазынасына түсті» — дұрыс: бұл туралы тікелей айтылған. «бір айда әкелінген астықтың жалпы салмағы бірнеше мың центнерді құрады» — қате: құжатта кеме саны көрсетілген, жүк салмағы жоқ. «хатшы бажның мөлшерін көпестер үшін әділетсіз деп санады» — қате: құжатта автордың бағасы мен пікірі жоқ, бұл баяндаушы дерек емес. «қала халқы бірнеше мың адамнан асты» — қате: жазбада тұрғындар саны туралы мәлімет жоқ.