Жыраулар поэзиясы – қазақ әдебиетінің ерекше арнасы. Жырау – хан жанындағы кеңесші, жорықта сарбаздың рухын көтеруші, ел мұңын жеткізуші адам. Шалкиіз жырау «Би Темірге бірінші толғауында» билеушіге бағыт-бағдар береді. Ел басқару әділдікке негізделуі керек екенін айтады. Оның толғауында ащы болса да шындықты бетке айту басты орында тұр. Доспамбет жырау – батыр да, жырау да. «Қоғалы көлдер, қом сулар» жырында туған жердің табиғаты мен жауынгер өмірінің қиындығы қатар өрілген. «Айналайын, Ақ Жайық» шығармасында Жайықпен қоштасқан адамның сағынышы басым. Бұқар жырау XVIII ғасырда өмір сүріп, Абылай ханның жанында болған. «Әй, Абылай, Абылай» толғауында ханға ел бірлігін сақтап, ақылмен іс істеуді кеңес етеді. «Тілек» жырында елге игілік тілейді. Үш жыраудың жырлары толғау үлгісінде жазылған. Жолдарының ұзындығы әртүрлі, ұйқасы қатаң тұрақты емес, ойдың тереңдігі алдыңғы орында.
Мәтін бойынша, Шалкиіз жырау толғауының негізгі өзегі қандай?
Показать ответ и разборСкрыть ответ и разбор
Верный ответ
- AБилеушіге әділдік пен шындықты бетке айту
Разбор
Мәтінде Шалкиіз жырау билеушіге бағыт-бағдар беретіні, ел басқарудың әділдікке негізделуін айтатыны және ащы болса да шындықты бетке айтатыны көрсетілген. Сондықтан негізгі өзек – билеушіге әділдік пен шындықты бетке айту. Қалған нұсқалар Доспамбет жыры мен мақтау сарынына тән, Шалкиіз толғауына қатысы жоқ.