Мәтінді оқып, сөйлемдердің мәтіндегі қызметін сәйкестендіріңіз. (1) Қазақ даласында жел күші ежелден пайдаланылған. (2) Көшпенділер киіз үйдің шаңырағын желдің бағытына қарай бұрып, түтін шығатын жолды реттеген. (3) Қазір Жамбыл облысында қуаты 100 МВт болатын жел электр станциясы жұмыс істейді. (4) Демек, дала желі – ата-бабамыз да, біз де игерген табиғи байлық.
1. (2)-сөйлем
2. (4)-сөйлем
Показать ответ и разборСкрыть ответ и разбор
Верный ответ
- 1Aбірінші тұжырымды өткендегі мысалмен дәлелдейді
- 2Dекі кезеңнің деректерін жинақтап, түйін жасайды
Разбор
Мәтіннің құрылымы: бірінші сөйлем тақырыпты таныстырып, негізгі ойды айтады (жел күші ежелден пайдаланылған). Екінші сөйлемде көшпенділердің желді шаңырақ арқылы реттегені туралы өткен кезеңнің нақты мысалы беріледі, яғни ол бірінші тұжырымды өткендегі мысалмен дәлелдейді. Үшінші сөйлем бүгінгі жел электр станциясы туралы айтады. Төртінші сөйлем «Демек» деген кіріспе сөзден басталады және ата-бабамыз бен біздің заманымыздың деректерін («ата-бабамыз да, біз де») біріктіріп, жалпы қорытынды жасайды. Сондықтан екінші сөйлемге «бірінші тұжырымды өткендегі мысалмен дәлелдейді», төртінші сөйлемге «екі кезеңнің деректерін жинақтап, түйін жасайды» сәйкес келеді.