Қазақ тілі сабағында оқушылар сөздің жасалу жолдарын талдады. Мұғалім тақтаға бес сөз жазды: жазушы, теміржол, ата-ана, ҚазҰУ, оқулықтарда. Алдымен ол жұрнақ пен жалғаудың айырмасын еске салды: жұрнақ жаңа сөз тудырады, ал жалғау жаңа сөз жасамайды, сөздің форма түрін өзгертіп, оны сөйлемдегі басқа сөзбен байланыстырады.
Айжан «жазушы» сөзі «жаз» етістігіне -ушы жұрнағы қосылып жасалғанын айтты. Дана «теміржол» сөзінде «темір» және «жол» негіздері бірігіп, бір ұғымды білдіретінін, сондықтан сөз тұтас жазылатынын атап өтті. Нұрсұлтан «ата-ана» сөзінде өзара байланысты екі сөз қосарланып, жалпылама ұғым беретінін, ол сызықшамен жазылатынын көрсетті. Бақыт «ҚазҰУ» сөзі бірнеше сөздің бастапқы дыбыстары мен буындарынан құралғанын түсіндірді. Ержан «оқулықтарда» сөзін оқу + лық + тар + да деп төрт бөлікке бөлді де, қайсысы жұрнақ, қайсысы жалғау екенін анықтауды сыныпқа ұсынды.
Мәтінде «теміржол» сөзі бірігу тәсілімен жасалған деп көрсетілген. Осы тәсілмен жасалған сөзді табыңыз.
Показать ответ и разборСкрыть ответ и разбор
Верный ответ
- Cкөкөніс
Разбор
«теміржол» сөзінде екі негіз («темір», «жол») бірігіп, бір ұғым білдіріп, тұтас жазылады. «көкөніс» сөзі де «көк» және «өніс» негіздерінің бірігуінен жасалған. «оқушы» жұрнақ арқылы, «аяқ-қол» қосарлану арқылы, «ҚР» қысқарту арқылы жасалған.