Мәтінді оқып, одан шығатын дұрыс қорытындыны анықтаңыз.
Сақсаул – құмды шөлейттің «жасыл қорғаны». Оның тамыры жер астына он метрге дейін тереңдеп, ылғалды іздейді. Жапырағы өте майда, сондықтан ылғалды аз буландырады. Сақсаул тоғайлары құмның көшуін тоқтатады, малға көлеңке мен жем береді. Алайда қуаты мол бұл ағашты отын үшін жаппай шабу салдарынан тоғайлар жылдан жылға азайып барады.
Показать ответ и разборСкрыть ответ и разбор
Верный ответ
- CСақсаул шөлге бейімделген әрі табиғатты қорғайды, бірақ адам әрекеті оны азайтып барады.
Разбор
Мәтінде сақсаулдың шөл жағдайына бейімделуі (терең тамыр, майда жапырақ), оның пайдасы (құмды тоқтатады, малға көлеңке мен жем береді) және адам әрекетінен тоғайдың азаюы айтылған. Осының бәрін «Сақсаул шөлге бейімделген әрі табиғатты қорғайды, бірақ адам әрекеті оны азайтып барады» қорытындысы біріктіреді. «Тамыры терең болғандықтан, шабудың зияны жоқ» деген тұжырым мәтінге қайшы, өйткені жаппай шабу тоғайды азайтады. «Азаюға себеп – құм көшуі мен ылғал тапшылығы» дұрыс емес: мәтінде себеп ретінде жаппай шабу аталған, ал құмның көшуін сақсаулдың өзі тоқтатады. «Тек отын ретінде құнды» деген пікір мәтіннің мазмұнын тарылтады және автордың ойына қайшы келеді.