ДАЛА КӨЛІНІҢ ЭКОЖҮЙЕСІ
Ауданы 40 га дала көлі — табиғи экожүйе. Продуценттер — фитопланктон; консументтер — зоопланктон, шабақ және шортан; редуценттер — түп лайындағы бактериялар. Қоректік тізбек: фитопланктон → зоопланктон → шабақ → шортан. Экологиялық пирамида ережесі бойынша келесі трофикалық деңгейге өткенде энергияның шамамен 10%-ы сақталады. Фитопланктон бір жылда көл бетінің 1 м²-інде 20 000 кДж энергия жинақтайды. Көлдегі барлық шабақ бір популяция болып саналады.
Көл жағасында егістіктер орналасқан, олардан еріген қар суы минералды тыңайтқыштарды (азот пен фосфор қосылыстарын) шайып әкетеді. Көлді бақылау нәтижелері:
2020 ж.: шабақ саны 12 000 дана, жаздағы түптегі оттек мөлшері 8 мг/л.
2022 ж.: шабақ саны 9 000 дана, оттек 5 мг/л.
2024 ж.: шабақ саны 4 000 дана, оттек 2 мг/л.
Шабаққа қалыпты тіршілік үшін кемінде 4 мг/л оттек қажет. 2021 жылдан бастап жазда көлдегі су балдырлардың жаппай көбеюінен жасылданады. Балдырлар өліп, түбіне шөгеді, оларды бактериялар ыдыратады.
2024 жылы түптегі оттек мөлшері шабаққа қажетті ең төменгі мөлшермен қалай салыстырылады?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- Bқажетті ең төменгі мөлшерден 2 есе төмен
Талдау
Шабаққа кемінде 4 мг/л қажет, ал 2024 жылы түпте 2 мг/л болды. 4 : 2 = 2, яғни оттек қажетті ең төменгі мөлшерден 2 есе аз. «4 есе төмен» нұсқасы 2020 жылмен салыстырғанда шығады (8 : 2), ал төменгі шекпен емес. 4 − 2 айырмасы 2 мг/л, 6 мг/л емес.