Оқушылар тобы масштабы 1:50 000 топографиялық карта бойынша туристік маршрутпен жүрді. Топ А пунктінен (абсолюттік биіктігі 320 м) шығып, Б пунктіне (абсолюттік биіктігі 380 м) келді, содан кейін В пунктіне қарай жүрді. Картада А–Б кесіндісі 6 см, Б–В кесіндісі 4,5 см. А пунктінен Б пунктіне бағыттың азимуты 60°. Топтың орташа жүру жылдамдығы 3 км/сағ, аялдамалар ескерілмейді. Оқушылардың сол жердің масштабы 1:25 000 картасы да бар.
Масштабы 1:25 000 картада А–Б кесіндісінің ұзындығы қандай болады және бұл карта бастапқы картадан масштабы бойынша қалай ерекшеленеді?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- B12 см; карта бастапқыдан ірі масштабты
Талдау
Жерде А–Б қашықтығы 3 км = 300 000 см. Масштабы 1:25 000 картада кесіндінің ұзындығы 300 000 см : 25 000 = 12 см. Масштаб бөлімінің мәні неғұрлым аз болса, масштаб соғұрлым ірі болады: 1:25 000 картасы 1:50 000 картасынан ірі, сондықтан онда сол қашықтық ұзынырақ бейнеленеді, карта да толығырақ болады. «3 см» нұсқалары көбейтудің орнына бөлуден шығады, ал «ұсақ масштабты» нұсқалары бөлімдерді қате салыстырудан шығады.