Қазақ әдебиеті пәнінен № 1617 тапсырма: Ш. Қанайұлы «Зар Заман», С. Аронұлы «Сүйінбай мен Қатағанның айтысы», М. Мөңкеұлы «Үш қиян», «Сарыарқа» т.б.

Ш. Қанайұлы «Зар Заман», С. Аронұлы «Сүйінбай мен Қатағанның айтысы», М. Мөңкеұлы «Үш қиян», «Сарыарқа» т.б.Мәтін бойынша · жеңіл

XIX ғасырдағы қазақ поэзиясында «зар заман» деп аталатын ағым пайда болды. Бұл ағымның өкілдері – Шортанбай Қанайұлы, Дулат Бабатайұлы және Мұрат Мөңкеұлы. Олар өлеңдерінде заманның тарылғанын, елдің ынтымағы кеткенін, ата-баба жерінің қолдан шыға бастағанын жоқтау үнімен жеткізді. Шортанбай «Зар заман» толғауында бұрынғы әділ, адал адамдардың орнына жалған сөйлеп, тек пайданы көздейтіндердің көбейгенін сынайды. Мұрат Мөңкеұлы «Сарыарқа» жырында ата-баба мекенін сағына еске алса, «Үш қиян» толғауында ел тағдырына алаңдаушылық басым. Нысанбай жырау «Кенесары-Наурызбай» жырында ұлт-азаттық көтеріліс батырларын мадақтайды, яғни оның үні – жоқтау емес, ерлікті паш ету. Ал Сүйінбай Аронұлы мен Қатағанның айтысы мүлде басқа сипатта: онда екі ақын бір-біріне сөз тастап, жүйріктігі мен тапқырлығын сынға салады. Сөйтіп, XIX ғасыр поэзиясында жоқтау, ерлікті жырлау және сөз сайысы қатар өмір сүрді.

Мәтін бойынша, Шортанбайдың «Зар заман» толғауында сыналатын құбылыс қайсы?

1. AЖалған сөйлеп, пайданы көздейтіндердің көбеюі
2. BБатырлардың ерлігін мадақтаудың азаюы
3. CЖаңа мекенге көшу салтының жойылуы
4. DАқындар айтысының тоқтап қалуы