Мектебімізде «Тіл – халықтың жаны» атты апталық өтті. Апта барысында оқушылар мақал-мәтел жазды, шағын сахналық көріністер қойды, сөздік құрастырды. Мектеп директоры: «Ана тілін білмеген адам өз халқының рухани байлығын толық түсіне алмайды», – деп атап өтті. Қонақ ретінде келген ақын Айгүл Жақыпқызы оқушыларға: «Балалар, сөзді дұрыс қолдану – мәдениеттіліктің көрсеткіші», – деді. Әрине, тіл тек қарым-қатынас құралы ғана емес, ол – ұлт тарихының қазынасы. Егер әр оқушы күнделікті өз сөзіне мән берсе, тіліміз тазарады. Апта соңында ең белсенді оқушылар марапатталды: Дана, Ермек, Томирис.
Мәтіндегі «Егер әр оқушы күнделікті өз сөзіне мән берсе, тіліміз тазарады» сөйлемінде «берсе» сөзінен кейін үтір қойылу себебі қандай?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- DШарттық бағыныңқы сөйлем бас сөйлемнен үтірмен ажыратылады.
Талдау
Сөйлемде «Егер әр оқушы күнделікті өз сөзіне мән берсе» – шарт мәнін білдіретін бағыныңқы сөйлем, «тіліміз тазарады» – бас сөйлем. Бағыныңқы сөйлем бас сөйлемге «егер» шылауы және «берсе» шартты рай тұлғасы арқылы бағынады, сондықтан екеуі үтірмен ажыратылады. Мұнда біртекті мүшелер де, қаратпа сөз де жоқ. Бұл – салалас емес, сабақтас құрмалас сөйлем.