А азаматы Б азаматына автокөлікті бөтеннің заңсыз иелігінен талап ету туралы талап қойды. Б автокөлікті В-дан сатып алу-сату шарты бойынша сатып алған. Бірінші сатыдағы сотта істі қарау барысында Г азаматы автокөлік өзіне тиесілі екенін мәлімдеп, осы автокөлікке меншік құқығын тану туралы өз бетінше талап қойды. Сот сондай-ақ В-ны іске тартты, өйткені А-ның талабы қанағаттандырылса, Б-ның В-дан шығынды өтеуді талап ету құқығы туындайды. Г мен В-ның процестік жағдайын және олардың құқықтары туралы дұрыс тұжырымды анықтаңыз.
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- DГ — өз бетінше талап қоятын үшінші тұлға, талапкердің құқықтарын пайдаланады; В — жауапкер жағында өз бетінше талап қоймайтын үшінші тұлға, талаптың негізін өзгертуге құқылы емес.
Талдау
1) Г дауның нысанасына (автокөлікке) өзі талап етеді және жеке талап қояды, демек ол өз бетінше талап қоятын үшінші тұлға. Мұндай тұлға бірінші саты сотының сот актісін шығаруына дейін іске кіреді және талапкердің барлық құқықтарын пайдаланады. 2) В өз бетінше талап қоймайды. Іс бойынша шешім оның жауапкер Б-мен қарым-қатынасына (сатушының шығынды өтеуі) әсер етуі мүмкін, сондықтан ол жауапкер жағындағы өз бетінше талап қоймайтын үшінші тұлға. 3) Мұндай үшінші тұлғаның құқықтары шектеулі: ол талаптың негізін немесе нысанасын өзгертуге, талап мөлшерін ұлғайтуға не азайтуға, талаптан бас тартуға, оны мойындауға, келісім жасасуға, қарсы талап қоюға құқылы емес. Сондықтан «Г — өз бетінше талап қоятын үшінші тұлға, талапкердің құқықтарын пайдаланады; В — жауапкер жағында өз бетінше талап қоймайтын үшінші тұлға, талаптың негізін өзгертуге құқылы емес» нұсқасы дұрыс. Қалған нұсқаларда мәртебелер шатастырылған, не В-ға оның құқығы жоқ өкілеттіктер (талапты мойындау, келісім, талап нысанасын өзгерту) тағылған немесе Г бірлескен талапкер деп қате аталған.