Қазақ тілінде сөздің ішінде жуан және жіңішке дауыстылар қатар келмейді (буын үндестігі, сингармонизм заңы). Дәл осы заңға бағынбайтын, яғни құрамында жуан да, жіңішке де дауыстылары бар сөз(-дер)
Показать ответ и разборСкрыть ответ и разбор
Верный ответ
- Bкітап
- Cтеміржол
- Dақсүйек
Разбор
Әр сөздің дауыстыларын жуан-жіңішкелігі жағынан тексереміз. «кітап» – шеттен енген сөз: «і» жіңішке, «а» жуан, сондықтан заң бұзылған. «теміржол» – біріккен сөз: «темір» жіңішке, «жол» жуан, әр сыңары өз үндестігін сақтайды, ал бүтін сөзде жуан мен жіңішке қатар келеді. «ақсүйек» – біріккен сөз: «ақ» жуан, «сүйек» жіңішке, сондықтан заң бұзылған. «қарындас» сөзінде «а», «ы», «а» – бәрі жуан. «бүгін» сөзінде «ү», «і» – екеуі де жіңішке. «мектеп» сөзінде «е», «е» – екеуі де жіңішке. Сондықтан «қарындас», «бүгін», «мектеп» заңға бағынады, ал «кітап», «теміржол», «ақсүйек» бағынбайды.