Фонетика

8 заданий, из них 6 с разбором · раздел «Орфографиялық, орфоэпиялық норма»

Несколько ответов · среднее
Бір сөздің ішінде жуан және жіңішке дауыстылар қатар келіп, үндестік заңынан (сингармонизм заңынан) ауытқитын сөз(-дер)
1. Aқарындаш
2. Bтелефон
3. Cкітап
4. Dсүйеніш
5. Eмұғалім
6. Fдәптер
Показать ответ и разбор
Верный ответ
- Bтелефон
- Cкітап
- Eмұғалім
Разбор
Қазақ тілінің төл сөздерінде сөз ішіндегі дауыстылар не түгел жуан, не түгел жіңішке болады. «Кітап» сөзінде жіңішке «і» мен жуан «а» бар, сондықтан заң бұзылған. «Мұғалім» сөзінде жуан «ұ», «а» мен жіңішке «і» араласқан. «Телефон» сөзінде жіңішке «е» мен жуан «о» бар. «Дәптер» сөзінде «ә», «е» жіңішке, «қарындаш» сөзінде «а», «ы», «а» жуан, «сүйеніш» сөзінде «ү», «е», «і» жіңішке, сондықтан бұл үш сөз заңға бағынады.
Открыть задание 835
По тексту · лёгкое
Қазақ тілінің дыбыстық жүйесі – оның байлығы. Қазақ тілінде тоғыз төл дауысты дыбыс бар. Олар жуан және жіңішке болып бөлінеді: а, о, ұ, ы – жуан, ә, ө, ү, і, е – жіңішке дауыстылар. Қазақ сөздерінде жуан және жіңішке дауыстылар әдетте араласпайды, сондықтан бір сөздің барлық буыны не жуан, не жіңішке айтылады. Мұны буын үндестігі (сингармонизм) дейді. Мысалы, «қалам» сөзінде дауыстылардың бәрі жуан, ал «көршілер» сөзінде жіңішке. Сөздегі буын саны дауысты дыбыстар санына тең болады: «мектеп» сөзінде екі дауысты бар, сондықтан ол екі буыннан тұрады. Қазақ сөздерінде екпін көбіне соңғы буынға түседі: қалам, мектеп. Мектепте оқушылар осы ережелерді жаттығулар арқылы меңгереді.
Мәтіндегі ереже бойынша «оқушы» сөзінде екпін қай буынға түседі?
1. Aекпін түспейді
2. Bшы
3. Cо
4. Dқу
Показать ответ и разбор
Верный ответ
- Bшы
Разбор
Мәтінде қазақ сөздерінде екпін көбіне соңғы буынға түсетіні айтылған. «Оқушы» сөзі о-қу-шы деп үш буынға бөлінеді, соңғы буыны – «шы». Сондықтан екпін «шы» буынына түседі.
Открыть задание 848
По тексту · лёгкое
Қазақ тілінің дыбыстық жүйесі – оның байлығы. Қазақ тілінде тоғыз төл дауысты дыбыс бар. Олар жуан және жіңішке болып бөлінеді: а, о, ұ, ы – жуан, ә, ө, ү, і, е – жіңішке дауыстылар. Қазақ сөздерінде жуан және жіңішке дауыстылар әдетте араласпайды, сондықтан бір сөздің барлық буыны не жуан, не жіңішке айтылады. Мұны буын үндестігі (сингармонизм) дейді. Мысалы, «қалам» сөзінде дауыстылардың бәрі жуан, ал «көршілер» сөзінде жіңішке. Сөздегі буын саны дауысты дыбыстар санына тең болады: «мектеп» сөзінде екі дауысты бар, сондықтан ол екі буыннан тұрады. Қазақ сөздерінде екпін көбіне соңғы буынға түседі: қалам, мектеп. Мектепте оқушылар осы ережелерді жаттығулар арқылы меңгереді.
Буын үндестігі заңына сәйкес қай сөз дұрыс жазылған?
1. Aоқушылер
2. Bоқушілар
3. Cоқушілер
4. Dоқушылар
Показать ответ и разбор
Верный ответ
- Dоқушылар
Разбор
Мәтін бойынша бір сөздің буындары не жуан, не жіңішке болады. «Оқушы» сөзінде о, у, ы жуан дыбыстар, сондықтан жалғау да жуан болады: «оқушылар». Басқа нұсқаларда жуан және жіңішке дыбыстар араласқан.
Открыть задание 847
По тексту · лёгкое
Қазақ тілінің дыбыстық жүйесі – оның байлығы. Қазақ тілінде тоғыз төл дауысты дыбыс бар. Олар жуан және жіңішке болып бөлінеді: а, о, ұ, ы – жуан, ә, ө, ү, і, е – жіңішке дауыстылар. Қазақ сөздерінде жуан және жіңішке дауыстылар әдетте араласпайды, сондықтан бір сөздің барлық буыны не жуан, не жіңішке айтылады. Мұны буын үндестігі (сингармонизм) дейді. Мысалы, «қалам» сөзінде дауыстылардың бәрі жуан, ал «көршілер» сөзінде жіңішке. Сөздегі буын саны дауысты дыбыстар санына тең болады: «мектеп» сөзінде екі дауысты бар, сондықтан ол екі буыннан тұрады. Қазақ сөздерінде екпін көбіне соңғы буынға түседі: қалам, мектеп. Мектепте оқушылар осы ережелерді жаттығулар арқылы меңгереді.
Мәтіндегі ереже бойынша «қарындас» сөзі неше буыннан тұрады?
1. Aтөрт
2. Bүш
3. Cбес
4. Dекі
Показать ответ и разбор
Верный ответ
- Bүш
Разбор
Мәтінде сөздегі буын саны дауысты дыбыс санына тең екені айтылған. «Қарындас» сөзінде үш дауысты бар: а, ы, а. Демек, ол үш буыннан тұрады: қа-рын-дас.
Открыть задание 846
По тексту · лёгкое
Қазақ тілінің дыбыстық жүйесі – оның байлығы. Қазақ тілінде тоғыз төл дауысты дыбыс бар. Олар жуан және жіңішке болып бөлінеді: а, о, ұ, ы – жуан, ә, ө, ү, і, е – жіңішке дауыстылар. Қазақ сөздерінде жуан және жіңішке дауыстылар әдетте араласпайды, сондықтан бір сөздің барлық буыны не жуан, не жіңішке айтылады. Мұны буын үндестігі (сингармонизм) дейді. Мысалы, «қалам» сөзінде дауыстылардың бәрі жуан, ал «көршілер» сөзінде жіңішке. Сөздегі буын саны дауысты дыбыстар санына тең болады: «мектеп» сөзінде екі дауысты бар, сондықтан ол екі буыннан тұрады. Қазақ сөздерінде екпін көбіне соңғы буынға түседі: қалам, мектеп. Мектепте оқушылар осы ережелерді жаттығулар арқылы меңгереді.
Мәтін бойынша жіңішке дауыстылар қатары қайсы?
1. Aа, о, ұ, ы
2. Bө, ұ, і, а, е
3. Cә, о, ү, ы, е
4. Dә, ө, ү, і, е
Показать ответ и разбор
Верный ответ
- Dә, ө, ү, і, е
Разбор
Мәтінде жіңішке дауыстылар ретінде ә, ө, ү, і, е аталған. «а, о, ұ, ы» – жуан дауыстылар қатары, ал басқа қатарларда жуан және жіңішке дыбыстар араласып кеткен.
Открыть задание 845
По тексту · лёгкое
Қазақ тілінің дыбыстық жүйесі – оның байлығы. Қазақ тілінде тоғыз төл дауысты дыбыс бар. Олар жуан және жіңішке болып бөлінеді: а, о, ұ, ы – жуан, ә, ө, ү, і, е – жіңішке дауыстылар. Қазақ сөздерінде жуан және жіңішке дауыстылар әдетте араласпайды, сондықтан бір сөздің барлық буыны не жуан, не жіңішке айтылады. Мұны буын үндестігі (сингармонизм) дейді. Мысалы, «қалам» сөзінде дауыстылардың бәрі жуан, ал «көршілер» сөзінде жіңішке. Сөздегі буын саны дауысты дыбыстар санына тең болады: «мектеп» сөзінде екі дауысты бар, сондықтан ол екі буыннан тұрады. Қазақ сөздерінде екпін көбіне соңғы буынға түседі: қалам, мектеп. Мектепте оқушылар осы ережелерді жаттығулар арқылы меңгереді.
Мәтінге сәйкес, қазақ тіліндегі төл дауысты дыбыстардың саны қанша?
1. Aжеті
2. Bон
3. Cтоғыз
4. Dсегіз
Показать ответ и разбор
Верный ответ
- Cтоғыз
Разбор
Мәтінде «Қазақ тілінде тоғыз төл дауысты дыбыс бар» делінген. Сондықтан дұрыс жауап – «тоғыз». Қалған сандар мәтінде айтылмаған.
Открыть задание 844
Один ответ · лёгкое
Сөз ішіндегі кейінді ықпал
1. Aәшекей
2. Bсөзсіз
3. Cкөзілдірік
4. Dмектеп
Показать ответ и разбор
Верный ответ
- Bсөзсіз
Разбора у этого задания пока нет.
Открыть задание 657
Один ответ · лёгкое
Үндестік заңына сәйкес орфографиялық нормаға сай жазылған сөз тіркесі
1. AЖаттағанын қайтара айту.
2. BСарауыз балапан.
3. CКөп пала орналасты.
4. DКөрікпайдың әңгімесі.
Показать ответ и разбор
Верный ответ
- AЖаттағанын қайтара айту.
Разбора у этого задания пока нет.
Открыть задание 656