Қазақ тілінің дыбыстық жүйесі – оның байлығы. Қазақ тілінде тоғыз төл дауысты дыбыс бар. Олар жуан және жіңішке болып бөлінеді: а, о, ұ, ы – жуан, ә, ө, ү, і, е – жіңішке дауыстылар. Қазақ сөздерінде жуан және жіңішке дауыстылар әдетте араласпайды, сондықтан бір сөздің барлық буыны не жуан, не жіңішке айтылады. Мұны буын үндестігі (сингармонизм) дейді. Мысалы, «қалам» сөзінде дауыстылардың бәрі жуан, ал «көршілер» сөзінде жіңішке. Сөздегі буын саны дауысты дыбыстар санына тең болады: «мектеп» сөзінде екі дауысты бар, сондықтан ол екі буыннан тұрады. Қазақ сөздерінде екпін көбіне соңғы буынға түседі: қалам, мектеп. Мектепте оқушылар осы ережелерді жаттығулар арқылы меңгереді.
Буын үндестігі заңына сәйкес қай сөз дұрыс жазылған?
Показать ответ и разборСкрыть ответ и разбор
Верный ответ
- Dоқушылар
Разбор
Мәтін бойынша бір сөздің буындары не жуан, не жіңішке болады. «Оқушы» сөзінде о, у, ы жуан дыбыстар, сондықтан жалғау да жуан болады: «оқушылар». Басқа нұсқаларда жуан және жіңішке дыбыстар араласқан.