Тыныс белгілер апталығы
Қалалық №5 мектепте «Тыныс белгілер апталығы» өтті. Тыныс белгілер – жазба тілдің ажырамас бөлігі. Олар ойды дәл жеткізуге көмектеседі. Апталықтың алғашқы күні 8-сынып оқушылары диктант жазды. Диктантқа 40 оқушы қатысты. Мәтінде қыстырма сөзі бар, біртекті мүшелері бар және тура сөзі бар сөйлемдер кездесті. Нәтижесінде қыстырма сөзі бар сөйлемде 18 оқушы, біртекті мүшелері бар сөйлемде 14 оқушы, тура сөзі бар сөйлемде 8 оқушы қате жіберді.
Мысалы, көптеген оқушы «Әрине біз жеңеміз» деген сөйлемде қыстырма сөзден кейін үтір қоймаған. Тура сөзі бар сөйлемдерді жазғанда да қиналғандар болды. Мұғалім былай түсіндірді: «Автор сөзі тура сөзден кейін келсе, тырнақшадан соң үтір, одан кейін сызықша қойылады». Содан кейін тақтаға тағы бір ереже жазды: «Жалпылауыш сөз біртекті мүшелерден бұрын тұрса, одан кейін қос нүкте қойылады». Оқушылар осы ережелерді пайдаланып, өз сөйлемдерін құрастырды.
Мұғалімнің ережесі бойынша, автор сөзі тура сөзден кейін тұрған сөйлемнің дұрыс таңбаланған нұсқасын табыңыз.
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- D«Мен ертең барамын», – деп Нұрлан жауап берді.
Талдау
Ереже бойынша автор сөзі тура сөзден кейін келсе, тырнақшадан соң үтір, одан кейін сызықша қойылады. Бұл талапқа «Мен ертең барамын», – деп Нұрлан жауап берді нұсқасы ғана сай. Басқа нұсқаларда үтір жоқ, автор сөзі тырнақшаның ішіне кіріп кеткен немесе қос нүкте қате қойылған.