Қазақ тілінің дыбыстық жүйесі – оның байлығы. Қазақ тілінде тоғыз төл дауысты дыбыс бар. Олар жуан және жіңішке болып бөлінеді: а, о, ұ, ы – жуан, ә, ө, ү, і, е – жіңішке дауыстылар. Қазақ сөздерінде жуан және жіңішке дауыстылар әдетте араласпайды, сондықтан бір сөздің барлық буыны не жуан, не жіңішке айтылады. Мұны буын үндестігі (сингармонизм) дейді. Мысалы, «қалам» сөзінде дауыстылардың бәрі жуан, ал «көршілер» сөзінде жіңішке. Сөздегі буын саны дауысты дыбыстар санына тең болады: «мектеп» сөзінде екі дауысты бар, сондықтан ол екі буыннан тұрады. Қазақ сөздерінде екпін көбіне соңғы буынға түседі: қалам, мектеп. Мектепте оқушылар осы ережелерді жаттығулар арқылы меңгереді.
Мәтіндегі ереже бойынша «оқушы» сөзінде екпін қай буынға түседі?
Жауап пен талдауды көрсетуЖауап пен талдауды жасыру
Дұрыс жауап
- Bшы
Талдау
Мәтінде қазақ сөздерінде екпін көбіне соңғы буынға түсетіні айтылған. «Оқушы» сөзі о-қу-шы деп үш буынға бөлінеді, соңғы буыны – «шы». Сондықтан екпін «шы» буынына түседі.